Ondanks dat, kent Insider een aantal problemen waar Microsoft op zou moeten inspelen. De meeste klachten die ik hoor hebben te maken met de manier waarop het Insider-programma is gebouwd en sommige daarvan zijn het normale gemor van bètatesters. Er zijn ook een paar zaken die Microsoft sterk zou kunnen verbeteren. Laten we het daar in dit artikel eens over hebben.

Het programma geeft gebruikers toegang tot de nieuwe versies voor de officiële release. Al eind 2014 - meer dan een half jaar voor Windows 10 verscheen - meldde Microsoft dat er 1,5 miljoen Insiders waren aangemeld. Geen idee hoeveel mensen nu Insider zijn, Microsoft zegt er niets over.

Mensen zien Windows Insider als een bètatestprogramma, maar dat is een misvatting. Microsoft heeft lange ervaring met bètatestprogramma's, maar Insider hoort daar niet bij. Het is namelijk meer een marketingtool, zoals de 'open' bèta aan het einde van de ontwikkelcyclus van Windows 7.

Die software is namelijk geen bèta om te vragen om commentaar of suggesties, maar om de wereld kennis te laten maken met het nieuwe product. Begrijp me niet verkeerd, vergeleken met de Sovjet-aanpak van het Windows 8-tijdperk is Windows 10's openheid een verademing. Maar zelfs al is het programma meer een marketingtool dan een bètaprogramma, toch zou het mooi zijn als de fouten ervan werden opgelost. Dit zijn de problemen die ik het vaakst hoor:

1. Geen terugrol-optie

Ik begrijp de klacht dat sommige Insiders gefrustreerd raken van deelnemers die niet functioneren als bètatesters, maar uiteindelijk is dat hetzelfde als oude kerels die met gebalde vuist naar tieners zwaaien dat ze in de weg lopen. De verontwaardiging hierover baart me geen enkele zorg.

Maar wat wel zorgelijk is, is dat veel Insiders niet begrijpen waar ze aan zijn begonnen. Als mensen me aanschrijven over hun problemen met Windows 10, heb ik geleerd om altijd eerst te vragen om welke versie het gaat. In de meeste gevallen zitten ze in Insiders Fast ring. Ze hebben advies ergens op een forum gevolgd of hebben Insider zelf ontdekt en zich ingeschreven - met rampzalige gevolgen. Ze verslikken zich in een bèta-build en weten niet wat te doen.

Op dit moment betekent terugrollen dat je Windows 10 helemaal opnieuw moet installeren. Microsoft moet een 'ontsnappingsmodule' inbouwen voor bèta's: er zou een simpele manier moeten zijn om terug te schakelen naar een eerdere stabiele versie, zonder alles opnieuw te hoeven installeren. Als Microsoft daarvoor een pre-bèta-kopie van systeembestanden en instellingen in de cloud moet opslaan, dan moet dat maar.

Hierna: Zelfs deskundigen weten niet welke updates precies welk probleem aanpakken.

2. Onduidelijke updates

Vorige week zag ik allerlei berichten op het web dat Microsoft een cumulatieve update heeft uitgebracht voor Windows 10 - maar dat is niet waar. Het gaat om KB3194496 die volgens meerdere bronnen naar de Slow ring voor Insiders is gepusht voor builds 14393.222 en 14393.221.

Er zijn inderdaad builds uitgekomen, 14393.222 voor pc's en 14393.222 voor mobiel, voor de ring Insider Preview. Voor zover ik kon beoordelen, was er niets voor de Slow ring. Dat er zoveel verwarring is, zelfs onder techblogs, geeft aan dat het systeem met de rings niet duidelijk genoeg is voor experts, laat staan voor de gemiddelde Insider.

3. Verwarrende nummering

Erg weinig mensen geven iets om Windows 10 Mobile en nóg minder mensen bekommeren zich om de bèta's van het platform. Maar Microsoft blijft de builds voor pc en mobiel maar met elkaar vermengen in nummering, zonder duidelijk onderscheid tussen de twee. De laatste versies voor Windows 10 zijn bijvoorbeeld 14393.187 voor de pc en 14393.189 voor mobiel. Voor Release Previews zitten we op 14393.222 voor de pc en 14393.221 voor mobiel.

Misschien hebben we op een dag inderdaad Windows 10 die hetzelfde werkt voor pc en mobiel (en Xbox, HoloLens en koelkasten) maar die dag is nog niet aangebroken. In de tussentijd leidt die nummering tot onnodige verwarring. Ik vermoed dat dit zo bijdraagt aan de interpretatieproblemen van zelfs de mensen die het zouden moeten begrijpen.

Lees verder: Nog meer verwarring door upgrades en updates, versies en patches.

4. Volgende upgrade vs volgende update

Het was ongetwijfeld makkelijker voor Microsoft om Release Previews bij Insider te voegen dan om het te scheiden, maar deze vermenging leidt tot nog meer verwarring. Aan de ene kant heb je bèta's, de testversies van de volgende Windows-update (momenteel build 14931 en wat daarna volgt). Aan de andere kant heb je Release Previews, vooruitblikken op de volgende cumulatieve updates (momenteel build 14393).

Windows Insider mikt op zowel mensen die de volgende versie van Windows 10 willen proberen en de mensen die de volgende cumulatieve update (voorheen de afzonderlijke patches op Patch Tuesday) willen testen. Dat is inderdaad verwarrend en ook dit zorgt ervoor dat gebruikers slecht onderscheid kunnen maken tussen de ringen van Insider.

Bovendien gebruikte Microsoft de term 'Release Preview' in het verleden voor allerlei verschillende versies, waardoor niet aan de term zelf is af te lezen wat ermee wordt bedoeld. Dit kan worden opgelost door builds die de volgende cumulatieve update afleveren van een andere naam te voorzien.

5. Geen Release Preview-builds voor alle versies

IT'ers (of gebruikers) die de maandelijkse update voor de huidige versie van Windows willen proberen hebben maar één keuze: de ring Release Preview van Windows Insider. Als je daarin zit, krijg je nieuwe versies met de volgende update die voor de recentste release van Windows 10 uitkomt.

Dat betekent op dit moment dat je een cumulatieve update eerder zou krijgen voor Windows 10, build 1607. Maar de Windows 10-wereld draait grotendeels op de versie vóór de Anniversary Update, versie 1511. Er is geen mogelijkheid om je op te geven voor previews van de volgende update voor versie 1511.

Admins en devs die vorige maand aan de slag wilden met de update voordat deze verscheen, konden dat doen met 1607, maar niet als ze 1511 gebruikten. Dat is niet handig voor IT'ers die meerdere configuraties beheren. Microsoft moet ervoor zorgen dat Release Preview-updates - of hoe dat ook gaat heten - beschikbaar zijn voor alle versies.

Ten slotte: Het fundamentele probleem waar Microsoft mee kampt.

6. Insider mist zelfs grote problemen

Misschien is dit te veel verwacht van zo'n marketingsbèta, maar ik begrijp gewoonweg niet hoe al die grote bugs van de Anniversary Update van Windows 10 nooit zijn opgevallen, als miljoenen gebruikers het al weken voor de officiële release draaien. We zagen wereldwijd problemen met onder meer de volgende dingen:

Dat de Insider-community - inclusief ondergetekende - deze grote problemen al niet opmerkte, bewijst dat het testen met vrijwilligers niet afdoende is. Deze neerwaartse spiraal werd ingezet in 2014 toen Microsoft een groot deel van zijn testers ontsloeg en het testen bij de taken van de ontwikkelaars neerlegde. Nu zijn Insiders de testers en we laten het afweten.

Sinds de ontslagronde is de kwaliteit van testen enorm achteruit gegaan. Nu zijn consumenten en IT'ers de proefkonijnen. Dat blijkt dus niet te werken. Wat zegt dat over het hele idee van Windows Insider? Dit is een fundamenteel probleem waar naar gekeken moet worden.

De mensen die meedoen aan Insider zien vooral cosmetische verbeteringen naar aanleiding van hun stemgedrag en klachten. Maar échte veranderingen? Die zien we zelden. Als we niet eens de camerabug of het partitioneringsprobleem opmerkten, wat voegen we als Insiders dan eigenlijk toe?