Microsoft laat zijn unieke Edge achter in het verleden en schrapt EdgeHTML ten faveure van Chromium's Blink. De browserval duurde lang, maar dit eindstation was nooit onvermijdelijk: er zijn fouten gemaakt waardoor dit gebeurde. We hebben er zes geïdentificeerd die hebben bijgedragen aan Microsofts verlies van zijn browserimperium.

1. Microsoft kon snel veranderende concurrenten niet bijbenen

Hoewel Google zijn Chrome elke zes tot acht weken van een nieuwe versie voorzag vanaf het moment dat de browser in 2008 verscheen en Mozilla in 2011 besloot ook over te stappen op een tempo van elke zes weken, bleef Microsoft bij zijn oude tempo voor Internet Explorer, dat in vergelijking supertraag was.

Nieuwe features verschenen alleen bij elke grote nieuwe versie die op z'n snelst een jaar duurden (van IE 10 naar versie 11) en op z'n langst vijf jaar (IE 5 naar versie 6). In de tien jaar na Google zijn eerste stabiele versie uitbracht van Chrome, werden er 71 nieuwe versies uitgebracht. In dezelfde periode kwamen er vier versies van Internet Explorer.

Zelfs Edge, de moderne equivalent van het ouderwetse IE, werd tergend traag bijgewerkt in vergelijking met Chrome en Firefox. Die kwam elk half jaar met een nieuwe versie. Dat is veel langzamer, maar erg vlot vergeleken met zijn archaïsche voorganger. Edge werd op een gegeven moment losgekoppeld van de onderdelen-update van Windows 10, zodat het sneller zou worden geüpdatet. Dat nieuwe schema zou in de herfst van 2017 van start gaan, maar uiteindelijk ging dat niet door.

2. Microsoft trok resources van IE te vroeg weg

Micrsosoft gaf de brui aan Internet Explorer met versie 11, die als browser nog wel werd meegeleverd met Windows 10, maar niet meer de standaardbrowser was. Alle ontwikkelresources gingen naar Edge en IE werd enkel nog onderhouden met beveiligingsfixes, niet met nieuwe features.

Dat betekende dat Microsoft zijn IE-klanten overliet aan de concurrentie. Omdat Windows 10 op 11 procent van alle Windows-pc's was geïnstalleerd aan het begin van 2016, zagen negen van de tien gebruikers een browser wiens dagen waren geteld. Met de bevroren IE zagen de snel updatende concurrenten als Chrome en Firefox met hun zeven á acht updates per jaar er opeens een stuk jonger uit.

3. IE's opvolger was Windows 10-only

De beslissing om Edge alleen op Windows 10 te draaien - en zo een duidelijke breuk te maken met het verleden - is het toonbeeld van overmoed. Het is duidelijk dat Microsoft voorzag dat klanten massaal zouden overstappen op Windows 10 en dat veel sneller zouden doen dan bij eerdere versies.

De reden? Het aanbod van gratis Windows 10 dat Microsoft het eerste jaar voerde. Het gestelde doel van een miljard Windows 10-apparaten binnen twee a drie jaar na de release - met de zomer van 2018 als uiterste datum - is bewijs van de overmoed die op dat moment heerste bij Microsoft.

Met het idee van een installatiebasis van een miljard apparaten - terwijl er in totaal 1,5 miljard pc's zijn ter wereld - en de gedachte dat een standaardbrowser altijd wint, is het niet zo lastig om te snappen waarom Microsoft zulke hooggespannen verwachtingen had voor Edge. Microsoft verwachtte dat de verliezen van het IE-mandaat - upgrade of anders... - goedgemaakt zou worden met de snelle klim van Edge. Dat pakte alleen niet zo uit en dat lag weer aan andere missers. Zoals:

4. Edge was niet competitief

Zelfs met de agressieve manier om Edge standaard te houden - het was weer lastiger dan in enkele vorige versies van het OS om de primaire browser te veranderen - kreeg de browser nooit meer dan ongeveer een derde van alle Windows 10-gebruikers te pakken. Inmiddels hangt dat rond de tien procent. Dat is een recordval voor een standaardbrowser.

Dat had deels te maken met de kritieke massa die Chrome bereikte - in 2015 had de browser ongeveer een derde van alle gebruikers te pakken en die klim zette hij door - maar Edge zelf had ook problemen. Hij was bijvoorbeeld niet af. De grootste afwezige het hele eerste jaar van zijn bestaan: extensies. Dat is een facepalmwaardig gemis in 2015 en 2016.

Een ander groter gemis benadrukte Microsoft zelf bij zijn aankondiging om Chromiums Blink te gaan gebruiken, zodat mensen die Edge gebruikten "verbeterde compatibiliteit met alle websites" zouden hebben. Met andere woorden, de browser hield de ontwikkelingen op het web niet meer bij en renderde langzamer dan Chromium-gebaseerde browsers als Chrome die vorig jaar het landschap met meer dan twee derde van alle gebruikers domineerden. Sites worden getest en gebouwd met Chromium in het achterhoofd, net zoals dat ooit het geval was met IE6.

Edge kon nooit zijn reputatie afschudden dat pagina's niet werden gerenderd zoals ze werden bedoeld of langere laadtijden had. Door 'full-Chromium' te gaan is het compatibiliteitsissue straks een probleem van het verleden, misschien zelfs al voor het einde van dit jaar.

5. IE dwong gebruikers tot upgrade jaren voordat de browsers zouden verdwijnen

We blijven erbij dat de fouten al begonnen vóór Edge langskwam en de grootste daarvan was het verkopen van de huid voordat de beer geschoten was, oftewel browsers afstoten nog ruim voordat de nieuwe beschikbaar was. In augustus 2014 kondigde Microsoft aan de ondersteuning van IE in te korten en werd geëist dat gebruikers naar de recentste browser van IE overstapten die hun OS aankon.

Er werd zo plots zeven jaar ondersteuning van IE10 ingetrokken, vier jaar van IE8 en een jaar van IE7 - alleen IE11 overleefde met de eerder beloofde ondersteuningstermijn. Op dat moment was IE8 de populairste Internet Explorer. Zoiets was nog nooit eerder voorgekomen: geen andere browsermaker had ooit opgedragen dat gebruikers browsers verlieten die volgens eerdere toezeggingen nog ondersteund zouden worden.

Als Microsoft verwachtte dat hierna IE11 meer gebruikt zou worden, stond het bedrijf een teleurstelling te wachten. Nadat het mandaat werd afgedwongen in januari 2016 - op dat moment moest 53 procent van alle IE-gebruikers gedwongen overstappen - begon een spectaculaire val van het marktaandeel. Dat jaar werd het IE-aandeel gehalveerd. Ook steeg IE11 niet en verloor het meer dan 30 procent in de eerste negen maanden van dat jaar.

Het is onmogelijk om een wat-als te bewijzen - wat zou er zijn gebeurd als Microsoft niet meer dan de helft van de IE-gebruikers had gedwongen om een andere browser te kiezen - maar er lijkt een causaal verband te zijn tussen het bevel en de enorme daling. Met browseroverstap in het vooruitzicht besloot een groot deel van de gebruikers net zo goed Chrome eens te kunnen proberen. En dat kan wel eens deels te maken hebben met de laatste oorzaak:

6. Nauwelijks aanwezig op mobiel

Chrome is op z'n zachtst gezegd dominant als mobiele browser. Volgens marktvorser Net Applications zit het marktraandeel van de browser op mobiel momenteel op 63,11 procent. De nummer twee bevindt zich op grote afstand: 26,45 procent van al het mobiele webverkeer loopt via Safari.

De browsers van Microsoft staan niet eens in de top tien van populairste mobiele browsers (verslagen door alles van Baidu tot Firefox). Edge en IE Mobile komen momenteel samen uit op 0,09 procent. Dat is zo klein dat het zelfs wegvalt als je al deze cijfers zou afronden.

Deze getallen zouden geen verrassing moeten zijn. Chrome op de desktop heeft het voordeel van zijn cross-platform populariteit (waar als je als fabrikant Play Store wilt op Android, je ook Chrome moet voorinstalleren) en Safari zou niet zo groot zijn op de desktop als het niet de browserstandaard was op iOS.

Microsoft verknalde zijn aanpak op mobiel en daarmee verspeelde het een voordeel dat de pc-browser gehad zou hebben met koppeling naar de smartphone. Na het miljardenfiasco met de overname van Nokia bleef het bedrijf uit de buurt van telefoons en richtte het zich puur op de tablet/hybride-markt.

Als dat anders was geweest, had Edge misschien genoeg gecombineerd marktaandeel gehad - ook al omdat gebruikers tegenwoordig op meerdere apparaten met hetzelfde willen werken - dat websiteontwikkelaars rekening hielden met Edge als ze een site bouwden. Dat zou er ook weer voor hebben gezorgd dat Edge kon overleven als een eigen browser.

Er is misschien een universum waar dat is gebeurd, maar het is niet de onze.