Het werken op de Raspberry Pi ging mij vorige keer aardig af met Pixel maar hier en daar had ik toch wat last van het weinige werkgeheugen dat het computertje aan boord had. Dit is echter alleen een probleem als je, net als ik, een hele reeks aan tabs open hebt staan in combinatie met verschillende andere applicaties. Al was het wel Chromium die het computertje keer op keer op z'n knieën kreeg.

Met één á twee tabs open en misschien nog een applicatie of twee, is het goed werken op het computertje. De processor trekt het in elk geval met gemak en het geheugen pruttelt met een load van ongeveer 50 procent rustig door. Daarom is de Raspberry Pi de ideale budgetcomputer om te geven aan iemand die niets anders doet dan internetten, films kijken en tekstverwerken. Een mooie conclusie, maar ik had het idee dat het beter kon.

Na een dag gewerkt te hebben met een Android-variant (Remix OS) op een bijna tien jaar oude laptop zag ik dat dat besturingssysteem een stuk zuiniger omgaat met systeembronnen dan veel van de andere lichte Linux-distributies. Ik ben mij ervan bewust dat dit onder andere te maken heeft met de Android-apps. Deze zijn wat simpeler en kleiner (en daardoor ook minder zwaar) dan de gemiddelde desktop-applicatie waardoor het geheugengebruik tot een minimum wordt beperkt.

Daarnaast maakt Android ook gebruik van tombstoning waardoor veel apps nog minder geheugen in beslag nemen als deze worden geminimaliseerd. Ook het feit dat sommige (web)diensten een Android-app aanbieden helpt in elk geval een hoop op het gebied van geheugenbesparing. De Spotify-app neemt bijvoorbeeld een stuk minder RAM in beslag dan de webplayer in Chromium.

Al deze factoren maakten mij erg nieuwsgierig naar Android op de Raspberry Pi. Wellicht dat ik rustig een hele zwik aan tabs open kan hebben zonder dat het geheugen volloopt (dankzij tombstoning) terwijl de Spotify-app op de achtergrond gewoon doorspeelt en de collaboration-app rustig notificaties pusht via de berichtenbalk.

Ja, Android op de Raspberry Pi lijkt een gouden combinatie. Tijd om het besturingssysteem te installeren op het kleine computertje en weer een werkdag lang aan de slag te gaan met niets anders dan de Raspberry Pi.

Op de volgende pagina: De installatie

Op dit moment zijn er drie partijen die werken aan een Android-variant voor de Raspberry Pi. Hoewel ik hier en daar online wat geklaag tegenkwam over de slechte beschikbaarheid van drivers voor de videochip en de stroperigheid van oudere versies op het systeem, bleef ik positief en besloot ik voor de "snelste" variant van Android te gaan die beschikbaar was voor de Pi.

RTAndroid

RTAndroid staat voor Real-Time Android en het team achter deze distributie claimt speciale aanpassingen en toevoegingen te hebben gedaan aan het systeem om het supersnel te maken. Het systeem is beschikbaar voor enkele smartphones waaronder de Samsung Galaxy S4, Tablets als de Google Nexus 10 en enkele SBC's als de Raspberry Pi en enkele kloons. Daarnaast kan het systeem makkelijk gepoort worden naar andere apparaten op verzoek.

De nieuwste versie van RTAndroid is gebaseerd op versie 7 (Nougat) en is volledig compatible met andere Android-software/apps en componenten.

Het installeren van het systeem is ook niet al te moeilijk, al gaan de makers er wel vanuit dat je Linux draait. Er wordt alleen een installer meegeleverd voor het open source besturingssysteem. Gelukkig zijn er verschillende manieren om aan Linux te komen, van gratis live-disks tot BASH in Windows 10 (dit hebben wij niet getest en het kan zijn dat je naast BASH onder Windows nog wat andere applicaties zal moeten installeren).

Het meegeleverde installatiescript maakt netjes de juiste partities voor je aan en zorgt ervoor dat alle bestanden op de juiste plek worden gezet. Een fluitje van een cent gelukkig.

Ik stop de MicroSD kaart in m'n Raspberry Pi 3 en wacht de eerste opstartsessie af. Zoals met alle versies van Android duurt de eerste opstartsessie erg lang omdat er nog van alles geconfigureerd moet worden. Op de website van RTAndroid wordt gezegd dat deze eerste bootsessie wel 15 minuten in beslag kan nemen. Ik werd na vier minuten al begroet met het opstartscherm en de pret kon beginnen.

Op de website werd ik al gewaarschuwd dat enkele onderdelen niet goed zouden werken: het automatisch verbinden van Wifi, video playback, de muziek-app en de gallery. Een kleine teleurstelling, maar nog geen ramp. Er moest vandaag vooral geschreven worden dus grafische pracht en praal had ik niet echt nodig. Deze kleine teleurstelling was slechts het begin van een hele reeks aan teleurstellingen...

Lage resolutie

Het eerste wat mij opviel toen ik de homescreen zag was de grootte van de iconen. Ongelooflijk. Dit bleek te komen door de lage resolutie waarin het systeem werd gestart: 1200x800. In de instellingen van Android kon dit niet worden gewijzigd en in het standaard configuratiebestand van de Raspberry Pi werd volgens mij niet door het systeem gekeken. In dat bestand heb je de mogelijkheid verschillende instellingen voor de Pi aan te passen en onder andere de resolutie te verhogen. Ondanks enkele online tips bleef het systeem maar starten in 1200x800. Erg jammer.

Stroperig

De muiscursor reageerde behoorlijk stroperig. Het aanpassen van de gevoeligheid van de muis hielp niet echt. Dat zorgde er slechts voor dat de cursor veel "frames" oversloeg tijdens het verplaatsen. Ook het aansluiten van een andere muis hielp niet. Vreemd genoeg reageerden sommige apps wel weer normaal waardoor het meer een video(chip)-probleem lijkt dan een processor-probleem. De algemene prestaties waren redelijk.

Spartaanse browser

Ongelooflijk, wie brengt er in 2017 nog een webbrowser uit zonder "terug"-knop?! De meegeleverde webbrowser is eigenlijk een zelf in elkaar geflanste GUI voor de standaard webviewer van Android. Dat betekende dus wel dat alle websites er piekfijn uitzagen, maar veel basale dingen als de terug-knop, openen in nieuw tabblad of elementen opslaan niet aanwezig waren. Erg frustrerend.

Dat je van website naar website surft zonder terug te gaan is nog tot daar aan toe. Mocht je nog eens de pech hebben op een website uit te komen die een popup opent, is het helemaal feest, je zit tegen reclame aan te kijken en je zal wederom een nieuwe url in moeten typen. Onder Windows 3.11 kon ik met Cello of Mosaic tenminste nog een tweede browserscherm openen en met Arachne onder Dos was het mogelijk een pagina terug te springen. Nee, deze browser is waardeloos en zo kan er niet gewerkt worden.

Geen Appdrawer?

Op sommige screenshots online zag ik dat oudere versies van RTAndroid een appdrawer hadden zodat er tenminste andere apps geopend konden worden. De nieuwste versie bevat om de een of andere vreemde reden geen appdrawer waardoor je echt de trukendoos moet opentrekken om bij andere apps te komen of uberhaubt andere apps te installeren. Ik zou werkelijk waar niet weten waarom deze functie is weggelaten. Ik gok er maar op dat het een bug is.

Installatie apps

En dat bregt ons meteen bij het installeren van apps. Ik weet dat ontwikkelaars niet standaard Google apps (en dus ook de play-store) mee mogen leveren met hun Android-poort maar meestal wordt er wel voor een alternatieve store gezorgd of het sideloaden van apps een stuk makkelijker gemaakt.

Het is niet onmogelijk apps via alternatieve wegen te installeren, maar echt makkelijk wordt het je niet gemaakt. Zeker niet omdat de meegeleverde browser zo verschrikkelijk is. De "makkelijkste" manier is het inschakelen van de Android Debug Bridge (ADB) en via het netwerk (op een andere computer dus) het meegeleverde gapps-script te draaien zodat de standaard Google-apps worden meegeleverd of via deze manier apps te sideloaden. Erg omslachtig en de moeite niet waard. Zeker niet omdat je dan alsnog met de lage resolutie zit.

Nee, RTAndroid heeft nog een lange weg te gaan. Gelukkig zijn er nog alternatieven, wellicht dat die het wat beter voor elkaar hebben.

De oude versie heeft gek genoeg wel een appdrawer...
Op de volgende pagina: TV en Tablet builds

Geek till it Hertz

Als je op zoek gaat naar Android voor de Raspberry Pi, is de kans groot dat je wordt doodgegooid met images van Geek till it Hertz. Deze groep ontwikkelaars is al een aardige tijd bezig met verschillende poorts van Android. Zij hebben tientallen filmpjes online gegooid waarin zij laten zien hoe ver zij zijn gekomen met hun versies van Android. Hoewel de filmpjes al een beetje verraden dat ook zij er nog lang niet zijn, lijkt het er wel op dat er met hun builds op dit moment iets meer mogelijk is dan met de RTAndroid-versie.

Tijd om die versie eens aan de tand te voelen.

Ook deze versie is gebaseerd op Android 7.1.1 Nougat en lijkt qua opzet verdacht veel op RTAndroid. Het downloaden en installeren van deze versie is nog net iets makkelijker. De binnengehaalde image kan worden weggeschreven op een Micro SD-kaart via de Win32 Disk Imager of het dd-commando onder Linux en macOS. Dat is alles.

Teleurstelling

Helaas is ook deze Android-variant een teleurstelling. Veel van de problemen in RTAndroid zijn ook aanwezig in deze versie. De lage resolutie, de waardeloze browser en de stroperige muis. Gelukkig heeft deze versie wel een appdrawer zodat je iets makkelijker bij al je andere apps kan.

Ook is er een makkelijker script waarmee je Google-apps kan installeren op je Raspberry Pi. Dat betekent echter niet dat deze apps ook allemaal werken. Sommige apps starten niet, crashen of werken maar half. Ook hier zie je duidelijk dat er iets mis is met de video-driver.

Zelfs de Youtube-app werkt maar half. Het beeld glitcht en blijft zwart terwijl het geluid normaal afspeelt. Daarnaast glitcht de muiscursor ook regelmatig. Dat lijkt een klein dingetje, maar ik merkte dat ik mij er tijdens het testen toch aan ergerde. De ontwikkelaar is op de hoogte van dit probleem maar zegt het voorlopig zo te laten.

Het is erg jammer, maar ook deze versie van Android is niet echt werkbaar.

Op naar de volgende.

Android 4

De allermakkelijkste manier om Android op je Raspberry Pi te krijgen is door gebruik te maken van Berryboot. Deze bootloader geeft je de mogelijkheid besturingssystemen automatisch te downloaden en te installeren op externe media als een USB stick of een externe harde schijf. Je zou het kunnen zien als concurrent van NOOBS.

Berryboot geeft je ook de mogelijkheid een geporte versie van Android 4 te downloaden en te installeren. Het label (unaccellerated) verraadt al dat deze versie van Android ook niet echt snel zal zijn op de Pi, maar ik waag het erop.

En dat is helaas alles dat ik erover kan zeggen want het systeem start niet op. Ik word getrakteerd op een zwart scherm en verder niets. Jammer, op naar de volgende.

In de onderstaande video kan je zien hoe deze Android-variant geïnstalleerd wordt via Berryboot en hoe het systeem werkt.

(De actie begint vanaf 4:17)


Op de volgende pagina: Tijd om de portemonnee te trekken.

RaspAnd

Uiteindelijk kwam ik terecht bij een Android-variant waar ik al eens eerder over heb geschreven. De RaspAnd-distributies. De ontwikkelaar achter dit systeem (Arne Exton). Dit is het compleetste Android-systeem die je op dit moment kan krijgen.

Het systeem wordt standaard geleverd met onder andere de standaard Google-apps, Kodi, FireFox, Rotation Control Pro, Spotify, Youtube, Gmail, Snaptube etc. Dit maakte mij aardig enthousiast. Het scheelt in elk geval een hoop gerommel.

Er zijn echter wel een paar mitsen en maren: Deze versie van Android is niet gratis. Je zal 9 dollar moeten betalen om het systeem te mogen downloaden. Daarbij staat z'n webpagina vol met disclaimers over apps die niet werken. De Google store, Youtube en enkele meegeleverde games werken niet. Daarnaast zijn er, ook in deze Android-variant, allerlei videoproblemen waardoor apps die daarvan afhankelijk zijn niet (goed) werken.

Pittige installatie

De installatie van deze Android-versie is toch wel de lastigste van allemaal. Je zal handmatig de juiste partities op je kaartje moeten aanmaken met een partitioneringsprogramma (Exton raadt standaard Gparted of Fdisk aan). Daarnaast moet je met dd de gedwonloade image wegschrijven naar de tweede partitie van de SD-kaart. Ten slotte moet je alle bestanden in de boot-map kopieren naar de boot-partitie van je SD-kaart. Let op de naamgeving van je partities!

Na al deze handelingen te hebben gedaan, was ik gereed het systeem te starten. Helaas kreeg ik een zwart scherm te zien. Op de website van Exton staat duidelijk dat, als je niet binnen enkele seconden het Android-logo ziet, je iets verkeerd hebt gedaan in het installatieproces.

Ik heb dus meerdere malen m'n systeem opnieuw moeten installeren omdat ik keer op keer slechts een zwart scherm kreeg. Vreemd genoeg bleken de leds op de Pi wel als een malle te knipperen wat aangaf dat het systeem wel degelijk aan het starten was. Ik besloot de Pi aan een andere monitor te hangen om te kijken of dat misschien het probleem was en warempel: het systeem start gewoon. Erg vreemd dat deze versie van Android moeite heeft met m'n monitor.

Weer die lage resolutie

En nu we het toch over de monitor hebben. Ik werd wederom getrakteerd op een homescreen in een veel te lage resolutie. Deze keer 1280x720. Op de pagina van Exton staat ook een lijst met instellingen die je kan proberen om de resolutie te wijzigen, maar net als met de andere Android-versies verandert er helemaal niks. Wonder boven wonder reageert de muis deze keer niet stroperig, dat scheelt weer wat.

Het lijkt er overigens op dat deze versie van Android een poort is van Android TV. Het homescreen lijkt erg op die van apparaten waar Android TV standaard op draait, maar het is moeilijk te zien want het scherm zit vol met glitches. Ook dat is iets waar op de website woor wordt gewaarschuwd. De workarounds om van deze glitches af te komen werken helaas maar deels.

Daarnaast mis ik een groot deel van de apps op het homescreen. Als ik naar de screenshots op de website kijk, zou ik daar tenminste de alternatieve store moeten zien om extra apps te downloaden. Gelukkig kom ik erachter dat ik de rest van de apps kan openen door op Settings > apps te klikken. Op deze manier kan ik de alternatieve store te openen en de apps te downloaden die ik nodig heb om aan het werk te gaan.

Op de volgende pagina: Workarounds

Workarounds voor workarounds

Doordat er zoveel dingen maar half werken ben je vooral bezig met problemen oplossen en workarounds toepassen. Omdat de Youtube-app alleen maar audio afspeelt en geen video, zal je Snaptube moeten gebruiken om de video's eerst te downloaden of Kodi's interne Youtube-plug-in moeten gebruiken.

Sommige apps hebben de neiging het beeld te draaien (omdat zij een verticale UI hebben). Dit kan worden opgelost met de meegeleverde Rotation Control Pro. Dat werkt aardig, al crasht de app soms waardoor andere apps alsnog draaien, erg irritant.

Daarnaast werkt de standaard meegeleverde Google Play store niet waardoor je alles moet regelen met de alternatieve store. De Store vraagt bij opening meteen of deze zichzelf mag updaten. Ik klik op 'ja', maar krijg daar meteen spijt van. De app wil na de update niet meer starten. Ik moet de update via het instellingen-menu weer verwijderen om de app weer aan de praat te krijgen. De standaard-apps niet updaten dus.

Als je rekening houdt met al deze irritaties, zou het geheel nog redelijk werkbaar kunnen zijn. Dit is de snelste Android-distributie die ik tot nu toe op de Raspberry Pi in actie heb gezien. Ondanks al deze ellende besluit ik het systeem nog een kans te geven.

Ik ga op zoek naar de collaboration-app in de alternatieve store zodat ik vandaag in elk geval nog wat nuttigs kan doen. Na de app geïnstalleerd te hebben open ik deze om contact te zoeken met m'n collega's. Helaas. De app crasht jammerlijk en neemt het hele systeem mee. Na een herstart probeer ik het nogmaals en het hele besturingssysteem crasht nogmaals. Ik ben er nu echt klaar mee. Dit is niet te doen!

Conclusie

Simpel! Android is niet klaar voor de Raspberry Pi. Elke versie die ik heb geprobeerd heeft zoveel rare problemen dat er niet mee te werken valt. Ik kan mij werkelijk waar niet voorstellen dat iemand op dit moment een nuttige toepassing heeft om Android op de Pi te installeren. Er zijn zoveel snellere, betere, completere Linux-distributies die stabiel draaien op het computertje.

En toch ben ik teleurgesteld. Ik had zoveel meer verwacht. Mijn oude smartphones zijn een stuk minder krachtig dan de Pi en toch draait Android een stuk beter op die toestellen dan op het computertje. Ik gok dat de brakke drivers de boosdoener zijn. Zolang er geen officiële goede ondersteuning is voor de Pi zal Android een lachertje zijn voor het systeem.

Google houdt z'n lippen stevig op elkaar op dat gebied. Er was vorig jaar wel een speciale Raspberry Pi Branch verschenen in de Android source, dat zou moeten betekenen dat Google werkt aan een officiële Raspberry Pi-poort van Android, maar die is na al die maanden nog steeds leeg. Ook het Android-bericht op de webpagina van de Raspberry Pi heeft nooit een follow-up gekregen. Liepen deze ontwikkelaars tegen dezelfde problemen aan? Ik ben benieuwd of we daar ooit achter zullen komen.

De enige Android-versie die op dit moment een beetje potentie lijkt te hebben is RaspAnd. Maar ook deze versie zit vol fouten en is verre van af. Het is bijna schandalig dat de ontwikkelaar hier 9 dollar voor durft te vragen. De glitches, vastlopers en niet werkende (meegeleverde) apps zijn nou niet bepaald 9 dollar waard.

Het zou de pijn enigszins verzachten als je nieuwe versies gratis zou kunnen downloaden nadat je een keer betaald hebt, maar nee. Als de ontwikkelaar met een nieuwe versie van Android op de proppen komt, zal je opnieuw moeten betalen. Is deze versie van Android 9 dollar waard? Bij lange na niet.

Zijn de andere versies van Android de moeite waard voor de Raspberry Pi? Absoluut niet. Ga voor een andere Linux distributie en laat Android lekker links liggen.