Voor velen is Ubuntu de gebruikersvriendelijke, voor niet-geeks toegankelijke Linuxdistributie bij uitstek. Maar bepaalde andere commerciële distributies doen nog harder hun best om een desktopervaring te creëren die botweg als Windows-achtig uit te leggen valt. De twee bekendste zijn Linspire, het voormalige Lindows, en Xandros. En sinds Linspire door Xandros is overgenomen, heeft de tweede min of meer alleenheerschappij verworven van dit deel van de markt.

Xandros probeert zich op twee manieren te onderscheiden van de andere populaire distributies. Ten eerste probeert het de installatie en het beheer tenminste net zo eenvoudig te houden als bij de meest succesvolle gratis distro's. Ten tweede kiest Xandros voor het beschikbaar maken van commerciële softwareproducten via zijn package manager.

Geen keuzes

Distributies als Ubuntu proberen het installatieproces toegankelijk te houden voor niet-technische gebruikers door een paar redelijke standaardkeuzes te bieden tijdens het instellen. Xandros gaat een stap verder: het biedt eigenlijk geen keus.

De installer biedt u als eerste de keuze tussen express- of custominstallatie. Na het selecteren van express valt er niets meer te kiezen; de installer neemt bezit van de schijf, zet er een standaardkeuze aan pakketjes op, stelt het netwerk in voor DHCP enzovoorts. Het enige dat u nog moet doen is het verstrekken van de logingegevens. Zoals valt te verwachten, biedt de Custom optie iets meer sturing in het proces.

De installatie-CD van Xandros deed trouw dienst tijdens onze test. Het proces verliep bijna vlekkeloos op zowel VMware met Windows Vista als host op een quadcore Core 2 workstation, als op mijn oude vertrouwde drie jaar oude Toshiba laptop. Het 802.11g-systeem in de laptop werd zonder problemen herkend, iets dat niet alle Linux-OS'en die ik ooit heb getest kunnen overleggen. Helaas lukte het niet om de geluidskaart te detecteren, waardoor ik zonder audio zat. Xandros levert geen LiveCD, dus uitproberen voor aanschaf blijft beperkt tot het fysiek installeren van de trialversie.

Na installatie krijgt u de gebruikelijke vragen die gepaard gaan met een eerste inlog, zoals toetsenbordinstellingen, de tijdzone en de presentatie van de desktop. De standaardinstelling voor dat laatste doet (waarschijnlijk bewust) erg denken aan Windows XP; de 'Start'- knop is aanwezig als 'Launch', en rechts onderin pronken de icoontjes van draaiende programmaatjes. Maar er zijn nog andere thema's beschikbaar, waaronder de KDE-interface.

De standaardinstallatie mist een paar dingen die je wel zou verwachten, de OpenOffice-suite bijvoorbeeld, of Gimp. Beide pakketten zijn wel beschikbaar via Xandros Network. Nog frappanter is het ontbreken van Gnome, zelfs niet via de package manager. Xandros heeft duidelijk voor KDE gekozen, en daar blijft hij trouw aan.

Andere vertrouwde namen zijn wel aanwezig, zoals Firefox en Evolution. Crossover Linux, een app die het mogelijk maakt om Windows-software op een Linuxsysteem te gebruiken, wordt ook meegeleverd. Dat geeft te denken: verwachten ze bij Xandros dat potentiële gebruikers liever Microsoft Office gebruiken in plaats van de open source-alternatieven?

Xandros slaagt erin om een paar taken eenvoudiger te maken dan met andere distributies. Zo is er een installatiewizard voor printerdrivers die de meeste apparaten wel herkend, waaronder de twee Brother laserprinters die ik gebruik.

Xandros Network

Een bijzonder interessant component van deze distributie is Xandros Network. Het combineert een aantal functies die bij de meeste andere distro's gescheiden worden gehouden: pakketbeheer, updates en Xandros-nieuws. De package manager zelf lijkt op die van andere distro's. De updatefunctie daarentegen heeft een Windows look-and-feel meegekregen. De updates krijgen een bijzonder leesbare beschrijving mee en zijn onderverdeeld in security, normale updates, driverupdates en zelfs service packs (en zo worden ze ook genoemd).

Iets dat de meeste distro's niet bieden, maar wel geintegreerd is in Xandros Network, is een online winkel. Xandros Store laat u commerciële Linuxsoftware kopen, downloaden en installeren. Helaas zijn er niet zoveel pakketten beschikbaar. Denk dan vooral aan de pro-versie van CrossOver, StarOffice en de antivirussoftware van Xandros zelf. Voor een extra 40 dollar krijgt u een Xandros Network Pro lidmaatschap, waarmee u een paar interessante spelletjes en tooltjes kunt downloaden.

Bedenk wel dat de huidige Network met de overname van Linspire wel eens achterhaald zou kunnen raken. Een van de redenen om Linspire te kopen was namelijk het Click and Run-systeem (CNR), welke Xandros wil gaan integreren. CNR biedt een veel uitgebreidere keus aan commerciële software, samen met de gebruikelijke open source hap, en het is beschikbaar voor andere distributies als Fedora en Ubuntu. Op het moment van schrijven is CNR nog niet beschikbaar voor Xandros, ondanks dat het voor juli 2008 was aangekondigd. Ik verwacht wel dat het er snel komt.

Commercieel tot en met

Xandros is onbeschaamd commercieel. Anders dan Linspire/Freespire kent Xandros geen gratis versie. Ja, wel een uitprobeerversie, maar na de termijn van dertig dagen schakelt deze zichzelf uit na een half uur gebruik.

Op dit moment is er maar één koopoptie, namelijk de Professional-editie welke honderd dollar kost. U krijgt dan de distributie, Xandros Network en negentig dagen aan ondersteuning. Nonprofit-gebruikers mogen Xandros ongelimiteerd installeren.

Mocht u op zoek zijn naar een losse desktopeditie, dan hebt u op dit moment vette pech: De desktop home-editie van 40 dollar is niet langer beschikbaar. Maar een bedrijfswoordvoerder heeft wel aangekondigd dat Freespire 5 eind oktober wordt uitgebracht, en dat we in november een Business Desktop-editie van Xandros tegemoet kunnen zien.

Xandros zal Linuxpuristen ongetwijfeld schofferen met zijn integratie van commerciële software en gebrek aan Gnome. Maar voor de Linux-starter die op zoek is naar een Windows-achtige ervaring is het wellicht een aardige keuze.

Vertaling: Michiel van Blommestein

Bron Bron: Techworld