De nieuwste Insider-build, versie 17618, kijkt vooruit naar de versie ná de update die volgende maand verschijnt. Deze najaarsupdate lijkt de nieuwe tabbladeninterface 'Sets' te bevatten. Je kunt dat zien als een mix van bestaande Windows 10-elementen. Pak de Verkenner, Taakweergave, Tijdlijn en verwerk het in één UI.

Actieve apps ordenen

Het idee is dat als je meerdere apps tegelijk gebruikt - de browser, Word, Verkenner, Photoshop of andere - ze worden geordend als tabbladen in één venster. Dat geldt niet alleen voor UWP-applicaties, maar er is ook ondersteuning voor legacy Win32-programma's. Maar de feature zorgt ook voor synchronisatie met je andere apparaten en geassocieerde documenten.

Dit is de traditionele aanpak om met meerdere documenten te werken: met Snaps zet je ze de vensters naast elkaar. Met Sets wordt dit één venster.

Dat is het idee van een Set: als je bepaalde applicaties bij een document opent - je PowerPoint en een spreadsheet en een paar browser-tabbladen - begrijpt Windows 10 dat je deze combo waarschijnlijk weer nodig hebt. De Sets worden gesynchroniseerd met je eventuele mobiele apparaten. Het klinkt als een complex idee, maar het moet de gebruiksvriendelijkheid vergroten.

De feature werd al eerder eens getest in een build voor de Spring Creators Update (1803) die binnenkort verschijnt, maar werd in een latere build weer verwijderd. Sinds deze week is de Sets-feature dus terug in de eerste versie van 1809. Laten we eens dieper kijken naar de nieuwe UI-optie waar Microsoft achter de schermen aan werkt.

Microsoft maakt wellicht opnieuw werk van Sets nu Windows-UI-tweaker Stardock het idee heeft uitgewerkt in zijn product Groupy. De versie van Microsoft moet officiële ondersteuning hebben van het voor het ecosysteem belangrijke ontwikkelaars, van Adobe tot Salesforce. Ook wordt compatibiliteit met oudere Windows-programma's getest.

Dit is een optionele feature. Microsoft benadrukt dat als je gewend bent aan je traditionele Windows-omgeving en vensters zelf schikt met bijvoorbeeld de Snap-feature, je gewoon zo door kunt blijven werken.

Via de Taakweergave (Windows +Tab) kun je de feature Tijdlijn, geschiedenis van apps op andere apparaten, aanspreken. Maar dat kan nu ook met dit pictogram links bovenin. Dit lijkt een webversie van Word, maar het gaat om de nieuwe Sets-UI met een lokale Word-applicatie. Zie ook het tabbladpictogram rechts om een nieuwe app aan te spreken.

Sets gaan niet alleen meteen om de organisatie van verschillende vensters in één, maar om een langetermijnevolutie die zich richt op hoe Windows intelligent herkent hoe Sets moeten worden gegroepeerd. Tijdlijn heeft dezelfde basisstrategie: het gaat niet alleen om het domweg weergeven van je gedeelde geschiedenis, maar dat contextueel aan te bieden.

Je gaat op beide manieren veranderingen zien in de interface. Met Sets krijgen gebruikers de optie om apps toe te voegen aan tabbladen, een beetje zoals je gewend bent van browsers. In feite pakt Microsoft de Desktop Windows manager aan om in Windows 10 apps te schakelen in tabbladen in plaats van losse vensters.

Als je een tabblad opent zie je een overzicht met recente of vastgezette tabs, net als in de browser, maar in plaats van websites zie je documenten en applicaties.

Stel je voor dat een student een scriptie schrijft en normaal gesproken meerdere apps opent: OneNote voor de aantekeningen uit het college, aanvullend researchmateriaal in de browser en de daadwerkelijke scriptie in Word. In dit ontwerp worden bij het aanspreken van het Word-document met de scriptie ook die OneNote-aantekeningen en browsertabbladen geopend.

Het voordeel van Sets moet zijn dat je geen tabbladen-bloat krijgt als in de browser (waar gebruikers maar tabs blijven openen tot het een onoverzichtelijk zooitje is) maar dat per use-case of onderwerp een andere Set wordt aangemaakt en geopend, in plaats van het in het oneindige aanmaken van nieuwe tabs in dezelfde Set.

Microsoft werkt aan een intelligent systeem die dit automatisch doet en zich aanpast aan de gebruiker om de juiste elementen te groeperen in een Sets-venster. Dus howel je 32 tabbladen open hebt staan in je browser, worden alleen de twee tabs die met het document worden geassocieerd geopend samen met het andere werk.

Het nieuwe tabblad van Sets heeft ook een zoekbalk, die zowel lokaal als op het web zoekt, net zoals de zoekfunctie van Windows 10.

De eerste versie van Sets die we eind vorig jaar zagen leek erg veel op een browser: datums in de app Mail worden ernaast geopend in de Agenda en tabbladen kunnen handmatig worden versleept. OneDrive-documenten worden automatisch geopend als nieuwe tabbladen en UWP- en Win32-apps worden naast elkaar gezet, elk in een eigen tab.

Natuurlijk is het allemaal gekoppeld aan je Windows-account. In een ander scenario bewaarde een studente haar werk op de ene machine en ging naadloos verder op een andere. Als ze eenmaal is ingelogd, stelt Sets de groep apps voor waar ze net mee werkte, of opende ze automatisch, zodat ze meteen verder kon.

Sets bevat de feature "Ga verder waar u gebleven bent" die al in Windows 10 is verwerkt, met het aanbod om de laatst geopende applicatie-tabs opnieuw te starten.

Het instellingenmenu dat is gekoppeld aan Sets is zo ontworpen dat de nieuwe UI helemaal opt-in is en in- of uitgeschakeld kan worden. Microsoft is verder van plan dat je zelf kunt bepalen of apps in aanmerking komen om aan je Sets te worden toegevoegd, zodat je bijvoorbeeld Word en Mail in tabbladen kunt hebben, terwijl Photoshop een los venster blijft.

In de testversie die we in de build voor de komende update zagen, waren Sets aanvankelijk beperkt tot UWP-apps, zoals Mail en Agenda. Zo kun je experimenteren met simpele Sets, bijvoorbeeld door bij een e-mail over een afspraak automatisch de Agenda en Kaarten te openen om de details over de afspraak toe te voegen. Daarna moeten standaard executables (traditionele Windows-programma's) ook worden ondersteund, maar in eerste instantie alleen de programma's die de titelbalk niet aanpassen.

Maar wat als je Sets nu wilt proberen zonder 'de volgende van Windows' te installeren via het Insider-programma? Zoals we net al aanhaalden, is er een third party-ontwikkelaar die een alternatief heeft ontwikkeld: Stardock met zijn app Groupy. Deze applicatie past het idee van het groeperen van apps als tabbladen nu al toe.

Groupy is een applicatie die 9,99 dollar kost, maar een proefversie voor 30 dagen heeft. Nieuwe apps kun je toevoegen aan het Groupy-venster, hoewel deze niet functioneert als een traditioneel Windows-venster en je hem bijvoorbeeld niet kunt vergroten of verkleinen. Je kunt apps ook weer uit Groupy slepen om ze los weer te geven.

De app Groupy heeft dezelfde visie, met gegroepeerde vensters. Je hebt verschillende opties om groepen zelf te configureren.

Wat ontbreekt te opzichte van Sets is de Tijdlijn-feature, waarbij groepen kunnen worden gearchiveerd om later te gebruiken. Ook schalen tabs niet echt mee, waardoor nieuwe tabbladen na een aantal geopende tabs worden weergegeven op een tweede tabbladrij onder de tabbladen die je open hebt staan.

Sets volgt de huidige trend die je veel in Microsofts producten terugziet om de aandacht te leggen op het stroomlijnen van workflows: de gedeelde workflow in Teams, het opmerken van relevante documenten in Delve, Outlook Groups, en gedeelde Office-documenten. Bij Sets gaat de aandacht vooral uit naar inidviduele workflow, met het idee dat Windows snapt wat je nodig hebt als je bijvoorbeeld een presentatie samenstelt.

Het Office-dashboard Delve is ook gericht op het snel vinden van relevante gegevens.

Je kunt de eerste glimpen van Sets al opvangen met de deeloptie van browser Edge op Windows 10, Android en iOS. Tijdlijn heeft nog niet veel aandacht gehad, maar is eigenlijk een soortgelijke aanpak en ook de optie Taakweergave is gericht op het verbeteren van workflows, maar ook die optie wordt niet zo heel veel gebruikt.

Tijdlijn is een optie om je activiteiten bij te houden in de cloud, zodat je tussen apparaten kunt schakelen zonder je workflow te verstoren. Tijdlijn is een uitbreiding van de Taakweergave, waarbij je niet alleen je virtuele bureaubladen ziet, maar ook de activiteiten op andere apparaten worden meegenomen en in chronologische volgorde worden weergegeven.

Een vroege versie van Tijdlijn die Microsoft demonstreerde op ontwikkelcongres Build.

Omdat er niet zoveel data nodig is om de Tijdlijn te noteren, kan dit overzicht in principe heel ver terug gaan zonder cloudresources te belasten. Deze feature ondersteunt overigens geen versiebeheer - wat een goede toevoeging zou zijn - zodat je bijvoorbeeld naar een document van drie weken geleden zou kunnen scrollen om die versie te herstellen.

Natuurlijk werkt Microsoft ook aan manieren om Tijdlijn en Sets te implementeren in mobiele apps, vooral nu het bedrijf zich in principe niet meer bezighoudt met nieuwe mobiele besturingssystemen. Sets is wellicht onpraktisch met de grootte van een mobiel apparaat, maar Tijdlijn zou een aannemelijke integratie-optie zijn, zodat Windows 10 weet waar je mee bezig was op de smartphone.

Wil je aan de slag met Sets? Als Insider heb je daar momentele beschikking toe als je kiest voor 'De volgende van Windows'. In april, na de release van Windows 10 1803, worden deze builds de eerste Insider-builds en op dat moment kunnen we beter inschatten wat de plannen precies zijn qua tijdsplanning voor Sets.