Het communicatieprogramma Skype is een soort van 'de facto' standaard geworden voor het communiceren via de pc en later ook smartphones. Het is zowel een chatdienst als telefoon alternatief waarbij ook groepsgesprekken mogelijk zijn. Ben je verbonden met iemand dan kan je ook bestanden oversturen. Met webcams kun je tijdens de communicatie beelden doorsturen waardoor bijvoorbeeld videobellen mogelijk is.

In 2011 kocht Microsoft Skype. Al snel werd het Microsoft Account toegevoegd als alternatief voor het Skype account, maar inloggen met een Skype-account bleef mogelijk. Helaas begon Microsoft geleidelijk features aan te passen, weg te halen of toe te voegen waarmee voor het eerst gebruikers actief de update naar versie 7 probeerden tegen te houden. Verbindingen vielen weg en de geluidskwaliteit tijdens bellen was regelmatig zwaar onder de maat. In oktober 2015 kregen betalende gebruikers zelfs 20 belminuten gratis onder het kopje "We willen het goedmaken..."

Nu is Skype een gratis te gebruiken programma, dus dat zou een excuus kunnen zijn. Maar ook betalende gebruikers kregen irritante trekjes van Skype te zien. Je kunt namelijk ook tegoed kopen om te bellen naar telefoonnummers. Hierbij was bellen naar een mobiel nummer lang duurder dan bellen naar een vast nummer, een achterhaald verschil met een groeiend aantal mensen dat niet mobiel bereikbaar was.

Dat tegoed bleek dan na een bepaalde tijd te vervallen maar je kon het weer wel reactiveren. Nu zijn we natuurlijk allemaal gewend dat het maandbedrag dat je aan mobiele aanbieders betaald ook gewoon "op" is aan het begin van de volgende maand, of bij uitzondering een beperkte periode later. Maar een tegoed weghalen waar je nog wel recht op hebt lijkt toch een beetje op een truc om de minder oplettende gebruiker geld uit de zak te kloppen.

Standaardinstellingen, waarin voor elke actie geluidssignalen aanstonden, ergerden gebruikers ook. Het kon allemaal wel worden uitgeschakeld maar veel gebruikers weten de weg naar de instellingen maar moeilijk te vinden en werken door met wat de softwareontwerper voorschotelt, zelfs al vinden ze het heel irritant. Daarnaast werden er advertenties toegevoegd en verder toonde het scherm na de inlog vooral niet relevante informatie:

Via de instellingen kon je automatische updates voorkomen maar uiteindelijk moesten gebruikers Skype 7 wel installeren omdat Skype 6 niet meer werkte. Bij iedere inlog moet je voorkomen dat updates worden geïnstalleerd door bijgaand venster weg te klikken:


Sinds vorig jaar is er een heel goede reden om dit te voorkomen. Microsoft herschreef Skype volkomen en kreeg al spoedig een stortvloed van kritiek. Uit een kleine poll die wij hielden of mensen blij waren met de nieuwe gebruikersinterface antwoordde slechts 4% van de respondenten "Ja", wat uitzonderlijk laag is. Het zag er meer uit als een social media-app, Snapchat werd genoemd, met lelijke kleuterkleuren en meer ongewenste UI-elementen.

De kritiek op Skype was te vergelijken met bijvoorbeeld de kritiek die Microsoft kreeg toen Windows 8 werd geïntroduceerd. En de reactie van Microsoft was helaas hetzelfde. Want Microsoft wilde de gebruikers immers "the best possible experience" geven en dat de gebruikers het tegenovergestelde vonden, tja, gewoon volhouden en dan wennen ze er wel aan. In Windows 10 zijn de scherpste kantjes van de Windows 8-wijzigingen wel zo'n beetje weggehaald. Maar hoewel Microsoft in 2015 nog riep dat binnen een jaar een miljard mensen Windows 10 zouden gebruiken is dat getal bij lange na niet gehaald.

De afnemende aandacht gevolgd door het niet meer ontwikkelen van de Windows Phone was 1 factor, de afnemende pc-verkopen een ander, maar het feit dat Windows 7 vandaag de dag nog steeds 1/3 meer gebruikers telt dan Windows 10 hoewel iedere Windows 7 gebruiker ruim een jaar de kans heeft gekregen gratis naar Windows 10 over te schakelen is veelzeggend.

Dat zijn heel veel gebruikers die Windows 10 kennelijk niet de "the best possible experience" vonden terwijl de veiligheid, snelheid en veel functionaliteit toch echt is verbeterd. Microsoft heeft echter altijd moeite met het verbeteren van functionaliteit en kwaliteit zonder ook een interface/bedieningswijze die gebruikers kennen en waarderen, zodanig aan te passen dat het die gebruikers wegjaagt.

Skype gaat nu diezelfde kant op want Microsoft heeft aangekondigd dat per 1 september versie 7 niet meer zal werken. De kritiek die vorig jaar begon laaide op. Een klein aantal missende features en uiterlijke problemen werd aangepast in die tijd maar in het geheel zullen de meeste Skype gebruikers versie 8 als een achteruitgang ervaren.

Een korte zoektocht levert een groot aantal negatieve reviews en reacties op. Opvallend is bijvoorbeeld dat gebruikers een review site als trustpilot.com, gewoonlijk gebruikt voor webwinkels, hebben gevonden om over Skype te klagen. De laatste dagen zijn, zonder uitzondering, reviews met 1 ster, vaak vergezeld van vernietigende commentaren. Ook op Slashdot en The Inquirer zijn de klachten niet van de lucht.

Op een testsysteem installeerde ik Skype 8 en vergeleek beide versies op een aantal belangrijke punten.

Een belangrijk verschil is dat de status Afwezig is verdwenen. Dit was een heel handige voorziening. Je kon instellen dat deze status automatisch verscheen na een bepaalde tijd inactiviteit op de pc. Gebruikers konden zo zien dat het waarschijnlijk geen zin had om te wachten tot degene voor wie een chat werd ingetypt daar direct op zou reageren. Is de status "groen" (beschikbaar) dan verwacht je toch dat de gebruiker achter de pc zit en kijk je even, of wat vaker, naar het scherm omdat je een antwoord verwacht. Maar die gebruiker kan nu wel voor de rest van de dag op een andere plek zitten dan bij de pc terwijl het groene beschikbaarheids-puntje (in Skype 7 was dat een duidelijk groen rondje) diezelfde hele dag aanblijft.

Af en toe krijg je iemand die zich bij je meldt met de vraag of je hem/haar aan je contacten toe wilt voegen. Dat kan een spammer zijn. In Skype 7 kon je die nog eenvoudig uitsluiten, door alleen gesprekken te accepteren van personen in je contactenlijst. In de privacyopties van Skype 8 kan ik al deze blokkeeropties niet meer vinden en elders in het programma ook niet.

Dus dat gaat het werken met Skype er niet aangenamer op maken. In de volgende afbeelding is dat al goed te zien. Op het scherm staan 3 zogenaamde bots in de contactenlijst. Heb ik daar om gevraagd? Nee. Maar ik krijg ze dus wel te zien en kan ze ook niet verwijderen, tenzij je de bot eerst toevoegt en daarna blokkeert (waarna deze niet meer te deblokkeren is, dat dan weer wel) of verwijderen. De Skype Translator bot is helemaal niet te verwijderen. Oh ja, is een bot misschien nog ergens goed voor? Nee, althans niet dat ik zou kunnen bedenken. Skype schrijft over bots:

"Bots zijn kunstmatig intelligente programma's die veel handige dingen kunnen, zoals naar nieuws zoeken, webpagina's samenvatten, games spelen en meer. U kunt met een bot chatten zoals u met vrienden chat, gewoon door op de bot te klikken en te typen.".


Toen de eerste personal computers op de markt kwamen kon je programmaatjes draaien die wat vragen stelden en uit je antwoorden een "intelligente" reactie gaven. Dat was toen best grappig. Maar inmiddels is het 2018. Zit er nu werkelijk iemand te wachten om te gaan "chatten met een Skype bot"? Wie heeft er een Skype bot nodig om naar nieuws te zoeken of spelletjes te spelen? Als je een beetje gaat zoeken naar gebruik en nut van bots (niet alleen die van Skype) dan lijken eigenlijk alleen de bedrijven die bots verkopen, promoten of maken enthousiast.

Mijn ervaring met bots of "intelligente assistenten" is dat het enige wat ze snel kunnen is: ergernis veroorzaken. Maar als je dus van Skype-bots geniet: ze zijn beschikbaar in 17 landen waaronder Nederland.

Op deze website werden in Skype 8 verdwenen features opgesomd en stemden behoorlijk wat gebruikers voor terugkeer. Een klein aantal features kwam terug (sommige zijn niet afgestreept maar werken in de nieuwste versie toch wel) maar een groot aantal van Skype 7 bekende features werkt ook een jaar na het uitbrengen van versie 8 nog steeds niet.

Versie 8 biedt ook verbeteringen. De bestandsgrootte voor te verzenden bestanden is gegroeid van 100 Mb naar 300 Mb. Voor videogesprekken wordt nu HD video ondersteund. In een groepsgesprek kun je 1 specifieke gebruiker benaderen door @ + naam aan het bericht vooraf te laten gaan. Verder zijn verzonden/gedeelde bestanden en links apart te vinden in een Gallery en dus sneller terug te vinden. Dat had allemaal prima aan versie 7 kunnen worden toegevoegd.

Conclusie

Ik kan nog onvoldoende beoordelen of het waar is dat veel berichten niet of vertraagd doorkomen, de status van gebruikers niet juist wordt weergegeven of meer van de veelvuldig genoemde problemen. Mijn tests van een testaccount naar mijn eigen account werkte en ja, de status werd vertraagd doorgegeven (en zoals vermeld, de status Afwezig zie je niet meer), maar het werd niet extreem vertraagd.

Wat ik wel zie is dat een groot aantal instelopties is verdwenen en dat ik ongevraagde zaken te zien krijgt als bots. Ik heb nog geen advertenties gezien maar omdat deze in versie 7 al moeilijk uit te roeien waren (zelfs niet als je die bij de geblokkeerde sites zette in Windows Internet Opties) verwacht ik dat dit nog wel komt. Ook is de kinderachtige interface een bron van ergernis, vergelijk bijvoorbeeld het bericht van een niet geslaagde oproep tussen de 2 versies.


Skype schermt met een aantal van 300 miljoen actieve gebruikers. Maar dat zijn getallen van 2 jaar geleden. Analisten denken dat het aantal gebruikers niet meer groeit. Gezien het grote aantal negatieve reacties verwacht ik dat Skype geleidelijk in de vergetelheid zal verdwijnen, zoals zo veel producten die Microsoft overneemt.

Gezien de interface is de nieuwe groei-doelgroep de jeugd. Een klein onderzoek bij enkele jongeren die ik ken leverde steeds hetzelfde op: oh ja, Skype hebben we nog wel (soms dan) maar gebruiken we nauwelijks meer. WhatsApp en Facebook Messenger zijn veel populairder. Zakelijke gebruikers zullen misschien pas naar alternatieven gaan kijken als het Skype netwerk waarmee je nog berichten uitwisselt klein genoeg is geworden om elkaar te overtuigen naar iets anders te gaan zoeken.

Bij ons is dat laatste het geval; er gaan soms weken voorbij waarin ik Skype niet eens aanzet en dan zie ik bij het weer aanzetten misschien 1 of 2 gemiste berichten. Of ik een goed alternatief vind voor 1 september komt mogelijk in een vervolgartikel ter sprake.

En dan hebben we het nog niet eens gehad over de Linux-versie van Skype...