Deze maand kondigde Microsoft een stabiele versie aan van de volgende versie van Edge. De browser is voortaan gebouwd bovenop Chromium, de open source-voorloper van Google Chrome. Edgium - een handige bijnaam die de ontwikkelaars van Microsoft naar verluidt verafschuwen - heeft een bekend voorkomen voor gebruikers van zowel Chrome als Edge, met een heleboel door Microsoft geverifieerde extensies, maar ook met toegang tot de traditionele Chrome-store.

Waarom je de bèta zou proberen? Een fijne bijkomstigheid is dat het luttele seconden duurt om hem te installeren. Je zou de software sneller kunnen installeren dan dat het je duurt om deze alinea te lezen. Verder kun je nu Chrome-extensies gebruiken en heeft de browser een voorkomen dat bekend aan zal doen voor zowel Chrome- als Edge-gebruikers.

De snelheid waarmee je nu koppelt aan accounts en extensies is een opvallend verschil als je het vergelijkt met eerdere iteraties van Edge met Microsofts eigen engine, waarbij het jaren duurde voor Microsoft cloudsynchronisatie onder de knie kreeg. De oude Edge had zijn sterke punten, maar kwam gewoon veel te laat op gang. Gebruikers waren toen al overgestapt op Chrome, een browser die wél volledig werkte in de jaren dat Edge zich door zijn groeipijntjes worstelde.

Een voorbeeld van een nieuw tabblad in de categorie "Informational". Je ziet hier veelgebruikte of recente tabbladen en een nieuwsoverzicht (nog niet lokaal te maken in de huidige bètaversie.

Op dit moment is Edgium een rechttoe rechtaan, competente browser. We kunnen redelijkerwijs niet verwachten dat het dezelfde flitsende UI heeft als Vivaldi, de VPN-capaciteiten van Opera, het betalingssysteem van Brave, et cetera. Aankomende features worden wellicht ingeschakeld in de vroege versie Canary, of als experimentele niet-standaard feature die je met een flag instelt. We nemen de browser hieronder met je door.

Snel van start

Als je rechtsboven in een tabblad op het tandwielpictogram klikt, kun je kiezen uit een aantal weergaves: "Focused" met een serie snelkoppelingen en zoekbalk, "Inspirational" met een achtergrondafbeelding, "Informational" met een serie koppen van Microsoft News die in deze build nog niet lokaal zijn af te stemmen, of "Custom"waar je deze drie elementen voor kunt in- en uitschakelen om een andere combinatie te gebruiken. Ook kun je wel Nederlands als taal instellen maar in deze bèta nog niet gebruiken als interfacetaal van de browser.

Bij importeren van gegevens kun je er uiteraard voor kiezen om bepaalde browserdata niet te gebruiken.

Microsoft synchroniseert al je gegevens uit Chrome, Edge, IE, Firefox of een HTML-bestand inclusief geschiedenis, wachtwoorden enzovoorts naar de cloud, zodat je verder kunt waar je was gebleven op elk apparaat waar je de bèta op gebruikt. (Als dit straks de standaardbrowser is, zullen al je apparaten deze gegevens synchroniseren.) In het menu Settings, te benaderen via de drie puntjes rechtsbovenin, kun je instellen welke data Edge synchroniseert.

Bekend uiterlijk

Sommige mensen voelden zich als een vis op het droge binnen Edge met zijn afwijkende manieren van werken: de stylusinterface bijvoorbeeld, of het deelpictogram rechtsboven. Als je ook deze mening bent toegedaan, kun je rustig ademhalen, want beide zijn weg. De UI van Edgium lijkt erg op die van Chrome, met een likje Edge-verf, tot aan de detailinstellingen als het casten van een webpagina naar een slimme speaker of Xbox.

Microsoftiaanse features die zijn toegevoegd, zitten behoorlijk onder de radar. De optie om een webpagina voor te lezen krijgt nu ook stemmen die van Windows Server afkomstig zijn. Zo heb je toegang tot een heleboel talen en natuurlijk klinkende stemmen, zoals de vrouwelijke stem HannaRUS voor het Nederlands, naast de bekende mannelijke stem Microsoft Frank die we ook eerder al hadden.

Behalve Nederlandse mannenstem Frank kun je nu ook vrouwenstem Hanna kiezen dankzij de integratie van spraakprofielen van Windows Server.

Je kunt nu ook individuele tabbladen laten zwijgen, in plaats van het muten op siteniveau, zoals bij Chrome nog wel het geval is. Wel minder is dat de volgende versie van Edge niet de mogelijkheid heeft om instellingen voor automatisch afspelen te beheren, wat de huidige Edge nog wel heeft.

Extensies

Als je de oudere, ingebouwde versie van Edge in Windows 10 eerder hebt gebruikt, ken je waarschijnlijk de lijst van aangepaste extensies die in de loop der jaren is gegroeid. Het eerste jaar ontbraken add-ons volledig en tegen de tijd dat ze verschenen, waren gebruikers veelal vertrokken naar andere browsers.

Microsoft doet er wel alles aan om ook in de nieuwe versie van Edge gebruikers te verleiden om de eigen extensies te gebruiken. In de default zit je in de omgeving van de softwaremaker en kun je geverifieerde extensies toevoegen (die tegenwoordig de populairste extensies bevatten), maar je kunt ook naar de Chrome Web Store stappen.

In de default installeer je nog steeds de Microsoft Edge-extensies van de vorige versies van de browser, maar je kunt nu ook andere Chrome-gebaseerde extensies installeren.

Daar moet je wel wat voor doen. Je moet in het Extensies-venster (onder Instellingen > Extensions) een schuifje omzetten onder aan de pagina waar je bepaalt dat je ook van andere bronnen gebruik kunt maken. Een pop-up waarschuwt je dan dat dit de prestaties kan beïnvloeden. Als je op Allow klikt, kun je gewoon naar de Chrome Web Store navigeren om extensies toe te voegen aan 'Chrome'.

Privacy

Zeg wat je wilt van de dataverzameling van Microsoft, maar Edgium is een van de weinige browsers die daadwerkelijk een sectie 'Privacy' heeft in het hoofdmenu van de instellingen. Je kunt datasynchronisatie uitschakelen, maar ook een aantal specifieke instellingen verrichten om je persoonlijke gegevens te beschermen. Je kunt zelfs bepalen dat Edge zich gedraagt als Firefox Focus en na elke sessie geschiedenis, cookies en andere site-gegevens wist.

Let hierbij op dat de standaardinstellingen precies andersom zijn: DNT wordt niet meegezonden en betaalinformatie wordt automatisch ingevuld.

Er zijn verder tools om een DNT-signaal te zenden als je websites bezoekt en er is een optie om te voorkomen dat websites kunnen zien of je betaalinfo hebt opgeslagen. Er zijn snelkoppelingen naar informatie over welke informatie wordt verzameld en een duidelijke link naar Microsofts privacydashboard om deze gegevens te beheren. Er is hier overigens geen link om je advertentieID uit te schakelen, deze optie vind je onder Settings > Privacy > General. De anonieme zoekmachine DuckDuckGo kun je trouwens in deze sectie ook instellen als je standaardoptie (normaal gesproken is dat Bing).

Benchmarks

We hebben weinig verschillen opgemerkt in de prestaties tussen Chrome Beta, Edge Beta, Chrome en Brave. De Basemark-scores van alle browsers kwamen ongeveer in dezelfde regionen uit. De enige die ver onder de rest presteerde was de traditionele Edge. Dat laatste is opvallend, want bij dergelijke tests op verschillende momenten de afgelopen jaren beende Edge alternatieve browsers met gemak bij of haalde deze de concurrentie zelfs in.

In de praktijktest waarbij we keken naar de systeembelasting (via Taakbeheer) met dezelfde al dan niet intensieve webpagina's (bijvoorbeeld de mailpagina Office 365 en een geopend Gmail, maar ook de Webwereld-home en een artikelpagina van Nu.nl) merkten we dat de resources van ons testsysteem hetzelfde werden belast met browsers Firefox, Edge (beide versies), Chrome en Brave. Dit resultaat onderstreept het punt dat her en der al enige malen is gemaakt: browserprestaties zijn niet meer de onderscheidende factor.

Prestaties zijn niet meer het onderscheid

In het verleden waren de onderscheidende factoren behalve de prestaties ook functionaliteiten (met name extensies) en naar onze mening telde de cross-platform beschikbaarheid ook mee. Edge had de eerste paar jaar allebei niet: weinig extensies en aanvankelijk was de browser alleen beschikbaar op Windows 10. Safari is ook niet erg cross-platformvriendelijk en Firefox kwam later van de grond op mobiel dan Chrome. De browser van Google was toen het smartphonetijdperk goed en wel was losgebarsten beter gepositioneerd om de leiding te nemen toen Microsoft gebruikers van Internet Explorer dwong - daarbij profiteerde Google wellicht van de kracht van default met Chrome als standaardbrowser in Android.

Wat dan wel het onderscheid maakt? Browsers als Brave en Firefox hebben het voortouw genomen met stevigere privacybescherming, uit naam van security of omdat het verdienmodel van het web volgens de makers niet deugt. Firefox experimenteert met diverse nieuwe methodes en Brave zet ook hard in op security, en heeft bovendien zelfs een heel nieuw verdienmodel bedacht met blockchaintokens om betalingen te verrichten aan sites. Browsers als Safari en Edge nemen de stappen op privacygebied over en proberen zich te onderscheiden van Google's Chrome door zich te positioneren als Chrome, maar dan niet zo dataverzamelend.

Privacy lijkt dan ook het nieuwe front te zijn van de browseroorlog, voor zover die nog bestaat na de totale overwinning van Google, die meer dan twee derde van de wereldwijde markt in bezit heeft. Maar goed, dat gold ook ooit voor Internet Explorer. Als gebruikers helemaal los willen van Google's code, is eigenlijk Firefox nog een van de weinige vatbare alternatieven, daar browsers als Opera, Brave en Edge de broncode van open source-project Chromium hanteren.

Conclusie

Edge lijkt een prima alternatief te zijn voor gebruikers die een andere browser zoeken dan Chrome. Vooral met het benadrukken van privacy en gebruikers meer controle te geven over dataverzameling, hoopt Microsoft het beste te bieden van twee werelden: het gebruiksgemak van Chrome en de privacybescherming van Firefox. Of dat gaat werken is natuurlijk de hamvraag, maar deze overstap lijkt een prima zet te zijn geweest voor het lastige parket waar Microsoft in zat.

Noot: De Webwereld-redactie heeft de Edge Beta getest voor specifieke functionaliteiten, prestaties en instellingen, en daarop dit artikel inhoudelijk bewerkt en diverse conclusies aangepast op basis van deze resultaten. Oorspronkelijke berichtgeving in dit artikel is afkomstig van IDG-collega Mark Hachman.