“Systeembeheer wordt meestal niet gezien als een academisch vakgebied. Dat is HBO-werk, zegt men altijd, of nog vaker MBO. Maar wij gaan iets anders met de materie om. Wij gaan echt met de techniek aan de gang. Studenten die op de HBO zoiets hadden van ‘is dat nou alles?’, die kunnen bij ons terecht”, zegt Koymans. “Omdat systeembeheer zo’n naam heeft, hebben we de opleiding System & Network Engineering genoemd, in plaats van Administration.”

Inzicht in principes

Studenten komen van verschillende HBO’s en vanuit academische informatica-opleidingen naar OS3. “We zouden graag nog meer goede studenten bereiken. Die worden bij ons goed technisch opgeleid. We doen ook wel iets aan management-vaardigheden, maar dat is op bescheiden schaal. Er zijn wel wat studenten geweest die daar in geïnteresseerd waren en die hebben bij ons de technische kennis opgedaan die ze nodig hebben voor het goede overzicht.”

OS3 staat voor Open Standards, Open Software en Open Security. Daar is ook bewust voor gekozen, vertelt Koymans. “Wij willen studenten laten begrijpen waar het echt om gaat in systemen en netwerken. Dan moeten we niet vastzitten aan een leverancier.” Alles moet open zijn om echt inzicht te krijgen in de principes. “We willen af van de methodiek waarbij er een handleiding bij de software wordt geleverd, en als er iets mis gaat kun je bellen. Dat is een slechte manier van werken. ICT is core business. Het komt niet uit de muur, zoals elektriciteit. Daar is het veel te complex voor. Het is heel belangrijk dat bedrijven die know-how hebben.”

Sleutel is het enige geheim

Bij OS3 gebruiken ze dan ook open standaarden, open software en open security (waarvan de sleutel het enige geheim is) omdat die doorzichtig zijn. “Met open technologieën kunnen we tenminste goed laten zien hoe het werkt”, zegt Koymans. Dat betekent overigens niet dat studenten helemaal niet met bijvoorbeeld Windows leren werken. Natuurlijk moeten ze dat besturingssysteem kunnen integreren in een netwerk. “Anders zou het niet reëel zijn”, zegt Koymans. “Maar als je het principe van bijvoorbeeld een database kent, dan kun je ook met een database van Oracle overweg.”

De opleiding duurt een jaar. “Daarin kun je niet alles behandelen, dus moeten we keuzes maken. In die tijd willen we de studenten vooral een bepaalde manier van denken bijbrengen. Ze moeten het overzicht hebben, abstract kunnen denken over systemen en netwerken. Routing is niet afhankelijk van wat voor apparaat je gebruikt. Je moet zien wat de mogelijkheden en de problemen zijn, welke algoritmes worden gebruikt.”

Vast programma en projecten

Per jaar zitten ongeveer twintig studenten op de opleiding. Het gaat er iets anders aan toe dan op andere academische opleidingen. Masters zijn meestal heel erg gericht op zelfstudie. “Maar zo is het niet bij ons. Het is een heel intensieve opleiding. We hebben een duidelijk rooster en iedereen is er altijd. We bieden maar één vast programma, behalve in de afstudeerprojecten.”

Die projecten beslaan twee keer een maand. “Dat is heel kort, maar goede studenten kunnen hele leuke dingen doen in een maand project. Om een voorbeeld te noemen, nog voordat die Duitse en Nijmeegse onderzoekers ontdekten dat de standaard OV-chipkaart te kraken is, vonden twee van onze studenten een groot probleem met de wegwerpversie van diezelfde OV-chipkaart. Daarmee was het mogelijk om onbeperkt te reizen met een enkel kaartje. Een andere student heeft de slimme meters bestudeerd die energiebedrijven in huis willen plaatsen. Dat is nu ook in het nieuws Uit de informatie die daarmee wordt verzameld kun je erg veel afleiden, terwijl de apparaten heel slecht waren beveiligd. Dat is een behoorlijk privacy issue.”

Maar het zijn niet alleen maatschappelijk relevante onderwerpen die worden bestudeerd op OS3. Het gaat ook over virtualisatie, VoIP, IPv6 en security in het algemeen.

Open techniek

"Het zou niet wenselijk zijn als leerlingen enkel en alleen leren omgaan met gesloten software oplossingen van enkele grote ict-bedrijven. Echter, binnen de huidige ict-opleidingen op mbo-niveau is ook aandacht voor open source leermateriaal en onderwijs", schrijft van Heemskerk in een antwoord op Kamervragen van Groenlinks. Bij OS3 gaat het niet eens zozeer om open source. Het gaat om open techniek, die goed te doorgronden is voor de leerlingen. Volgens Karst Koymans is daarmee niet alleen de staatssecretaris geholpen, maar ook de toekomstige werkgevers van de studenten.

Bron: Techworld