Twee jaar lang had ik m'n hart en ziel gestoken in het snelgroeiende bedrijf. Het had de oprichter geen windeieren gelegd. Om het harde werk van de medewerkers te beschermen, werd er gebruik gemaakt van specialistische apparaten vol propriëtaire software. Het maakte de eigenaar blijkbaar niets uit dat deze software is ontwikkeld met behulp van software zonder licentie.

Het gebruik van gekraakte kopieën van diverse computerondersteunde ontwerp- en bedrijfssoftware was een publiek geheim binnen het bedrijf, dat toen zo'n 30 werknemers in dienst had in kantoren in twee verschillende provincies, maar sindsdien is uitgebreid. Niemand leek zich ervoor te schamen.

Dus ik stapte naar de manager...

"Vind je het niet ironisch dat je er alles aan doet je eigen creaties te beschermen en toch bereid bent software te stelen die wordt gebruikt om onze producten mee te ontwikkelen?"

De vraag werd weggewuift.

"De arrogantie en schijnheiligheid, hoe kon je?" dacht ik. Ik besloot daarom m'n baas maar aan te geven. Dit kon zo niet langer.

Ik nam contact op met de BSA, een wereldwijde belangenbehartigingsgroep voor de software-industrie, ook wel bekend als The Business Software Alliance. Ik klikte op de optie "Meld piraterij" en vulde in enkele minuten de online vragenlijst in.

Ik maak mij geen illusies, we leven in een wereld waarin het illegaal kopiëren van software en media regelmatig voorkomt onder particulieren. Het zou niet te doen zijn om al deze mensen aan te geven. Bovendien is het risico besmet te worden met malafide software groot waardoor zij vanzelf te maken krijgen met de gevolgen.

Ik trek de grens bij mensen en bedrijven die geld verdienen met het gebruik van illegale software. Dat is van een hele andere orde. Er zijn blijkbaar toch nog te veel mensen die het illegaal kopiëren van software niet zien als diefstal. Toegegeven, het voelt niet hetzelfde als het stelen van een fysiek object, maar het stak mij echt dat een bedrijf dat zich bezighoudt met het ontwikkelen van software en code, en er tijd, geld en moeite in steekt om de producten te beschermen tegen diefstal, zelf software steelt van een ander om het te kunnen bouwen.

Op de volgende pagina: Bewijsmateriaal verzamelen

"Bewijsmateriaal"

Ik heb maandenlang nagedacht of ik dit wel echt wilde doen. Daardoor had ik geen twijfels meer toen ik daadwerkelijk op de submit-knop klikte. Er werd contact met mij opgenomen door een advocatenbureau die namens de BSA dit soort zaken afhandelt en er werd mij onder andere gevraagd hoe groot het bedrijf was, hoeveel medewerkers er werkzaam waren en om bewijslast in de vorm van screenshots.

Ik heb verschillende dagen stiekem screenshots gemaakt van de illegale software, soms bleef ik wat langer om na werktijd bewijs te verzamelen om geen argwaan te wekken. Niet veel later krijg ons bedrijf een audit-brief van de BSA. Dit zorgde eventjes voor paniek, maar daar werd snel op ingespeeld.

De computers werden leeggehaald en opnieuw geïnstalleerd zodat zij er schoon en legitiem uitzagen. Vervolgens werd de illegale software op een centraal systeem gezet waar medewerkers instances van konden streamen naar hun eigen computer en zo toch met de software konden werken.

Uiteraard maakte ik hier ook screenshots van en maakte kopietjes van de log van de repository. Zo kwam ik erachter dat dit al jaren gaande is. In deze logs kon ik zien hoeveel medewerkers gebruik maakten van deze software en hoe afhankelijk dit bedrijf eigenlijk is van deze illegale software. Dit was het meest gedetailleerde bewijs dat ik kon vinden en het heeft de BSA goed geholpen in de zaak tegen mijn werkgever.

Ik was ondertussen wekenlang in gesprek met de advocaten van de BSA die op hun beurt weer in gesprek waren met mijn baas over de eventuele boetes en schadevergoedingen. Ondertussen moest ik ervoor zorgen dat de screenshots niet terug te leiden waren naar mijn persoon en verklaringen ondertekenen om de zaak hard te maken. Het was een vermoeiend proces. Het maakte mij paranoïde en vergde veel energie.

Op de volgende pagina: Smoesjes

"Het zijn maar een paar kopietjes"

De advocaten van de BSA schakelde regelmatig met mij om te controleren of de verklaringen van mijn baas legitiem waren en het was bijna lachwekkend om te horen wat mijn baas te vertellen had over de aantijgingen.

In eerste instantie werd alles ontkend. Er werd geschermd met de "schone computers" om aan te geven dat er van illegale software geen sprake was. Toen hij werd geconfronteerd met het bewijsmateriaal werd er gezegd dat het slechts een paar rotte appels binnen het bedrijf waren die de software illegaal installeerde op hun eigen computer om zo sneller te kunnen werken. "Wij zouden nooit software stelen" werd meermaals geopperd.

Toen de logbestanden naar voren werd geschoven als bewijs, veranderde de toon vrij snel. "Ja, we wisten ervan, maar het waren maar een paar kopietjes."

Ondertussen werd er weer contact met mij opgenomen om een officiële verklaring af te leggen voor de rechter. Na enkele dagen kreeg ik te horen dat het bedrijf had geschikt met de BSA, er is mij nooit verteld voor hoeveel.

Ik voelde mij aan de ene kant blij en opgelucht, en tegelijkertijd teleurgesteld. Ik vond het vooral jammer dat ik niet meer bewijs kon leveren. Het bedrijf is er vast met een kleine schikking vanaf gekomen terwijl ik zeker weet dat er nog veel meer mis was.

Ik heb uiteindelijk een behoorlijke beloning gekregen van de BSA en ik ben er nooit achter gekomen of het bedrijf weet dat ik degene was die ze heeft aangegeven. Er zullen vast kleine aanwijzingen zijn geweest die dat duidelijk maakte, maar zeker weten doe ik het niet. Van de BSA heb ik niks meer gehoord.

Hoewel ik mijzelf goed voel over deze daad, voelt het heel dubbel. Alle andere verhalen die ik hoor, lees en deel met anderen over dit probleem worden vaak weggewuifd. De term "klikspaan" of "NSB'er" valt ook regelmatig. Toch heb ik geen spijt van mijn daad. Het was de juiste handeling. Als ze nou nog illegale software gebruikte om faillissement even uit te kunnen stellen, had ik er misschien nog een beetje begrip voor, maar dat was hier niet het geval. Dit bedrijf is groot geworden over de rug van anderen en daar kan ik niet tegen.

Het voelt gewoon heel krom als je als bedrijf heel hard schreeuwt dat je niet moet stelen van anderen en er alles aan doet om jouw creatie uit de handen van anderen te houden en het dan vervolgens zelf keihard te doen. Dat trek ik gewoon niet.

Lees ook: Ik ben een piraat en schaam mij er niet voor Heb je nou zelf ook wat mooie (of verschrikkelijke) dingen meegemaakt (in de IT-branch) en lijkt het je leuk deze (anoniem) te delen met ons? Stuur ons dan een bericht en wie weet verschijnt jouw verhaal hier.