IBM's hoofdjurist op patentgebied Manny Schecter spreekt de notie tegen dat het Amerikaanse patentsysteem kapot is. De zogeheten patentoorlogen, op het gebied van smartphones, zijn volgens hem een natuurlijk verschijnsel. Dit geldt ook voor het grote gevecht van Apple tegen Samsung, waarbij laatstgenoemde tot op heden aan het kortste eind trekt.

Noodzakelijk

“Patentdisputen zoals deze zijn een natuurlijk onderdeel van een fel concurrerende industrie", stelt Schecter. Hij verdedigt zijn werkveld in een opinie-artikel gepubliceerd door techmagazine Wired. “Waarom zou een bedrijf miljarden dollars besteden aan de bouw van een microprocessorfabriek die duizenden geschoolde werknemers in de VS werk verschaft, als het zijn technologie alleen kan beschermen door patenten te verkrijgen in andere landen?"

“Waarom zou een investeringsmaatschappij een social-networking dienstverlener financieren als het bedrijf geen patenten kon krijgen op zijn innovatieve software-backbone, om te voorkomen dat anderen het makkelijk kopiëren?" Schecter pleit voor de noodzakelijkheid van patenten én van het huidige patentensysteem. Afschaffing - al dan niet gedeeltelijk - van het huidige systeem zal innovatie, investeringen, werkgelegenheid en veel meer kosten, waarschuwt hij.

Niets nieuws

De IBM-topjurist stelt dat dit economische risico geen vergezochte doemsvoorspelling is, maar dat die toekomst door sommigen actief wordt gepromoot. Door diegenen die het Amerikaanse patentsysteem in zijn geheel of gedeeltelijk willen afschaffen. Sommige voorstellen voor wijziging van de huidige opzet van patenten in de VS zijn een reactie op de nu lopende patentoorlogen, schrijft Schecter.

Maar dergelijke conflicten, ook grootschalige, zijn een natuurlijk verschijnsel en niets nieuws. De jurist haalt eerdere gevechten aan en gaat daarbij flink terug in de geschiedenis: naaimachines, vliegen met vleugels, landbouw, en de telegraaf. Elk van die uitvindingen heeft de opkomst van enorme technologische vooruitgang ingeluid, schrijft Schecter.

Van vliegtuigen tot naaimachines

“En elk heeft soortgelijke ophef over het patentsysteem veroorzaakt." Hij verwijst naar een lijvig artikel in het tijdschrift van het Amerikaanse Smithsonian museum. Daarin worden historische, grote patentconflicten opgesomd en geduid. Van vliegtuiguitvinders de gebroeders Wright, via wiskundig analist Isaac Newton, laser-bedenker Gordon Gould, cornflakes-verkoper Kellog, en naaimachinefabrikant Singer. Ook daarbij was er al sprake van patenttrollen.

Patenten vertegenwoordigen waarde, maar lijden ook aan kwaliteitsgebrek. Lees verder op pagina 2.

Volgens Schecter tonen de diverse fel gevoerde patentgevechten alleen maar aan dat concurrerende bedrijven veel waarde hechten aan innovaties in hun marktgebied. Bovendien is er tegenwoordig sprake van minder patentaanklachten per patent dan wat historisch het gemiddelde is, haalt de jurist cijfers van de economisch-geschiedkundige Zorina Kahn aan. Daar staat natuurlijk wel tegenover dat er in de loop der tijd veel meer patenten zijn aangevraagd en toegekend.

Patentkwaliteit

Bovendien zijn veel octrooien onterecht toegekend, getuige de succesvolle pogingen van bedrijven om de patentwapens van hun tegenstanders ongeldig te laten verklaren. Het relatieve kwaliteitsgebrek van patenten is iets wat ook IBM zelf erkent. Jurist Schecter heeft ook meegewerkt aan het keuringsrpoject Peer-to-Patent, waarvan delen zijn ingevoerd door het Amerikaanse patent- en merkenbureau (USPTO). Die organisatie kampt ondertussen wel met een flinke (papieren) overload.

Ook het hete hangijzer van softwarepatenten is in de ogen van Schecter geen teken van een kapot patentsysteem. Integendeel zelfs. “Als patentaanklachten veroorzaakt door het Amerikaanse patentsysteem innovatie hebben gesmoord, dan zouden Amerikaanse softwarebedrijven niet de meest succesvolle in de wereld zijn." De huidige patentonrust, die volgens Schecter dus normaal is, zou vanzelf wel weer overgaan. In de tussentijd adviseert hij geduld terwijl het patentsysteem zijn werk doet.

Kritiek door hoge rechter

De topjurist van IBM, dat al vele jaren patentkampioen is in de VS, zet zich hiermee af tegen het oordeel van rechter Richard Posner. Die hoge magistraat heeft onlangs juist stevige kritiek geuit op patenten, de bescherming daarvan én het misbruik dat bedrijven ermee plegen. Met name softwarebedrijven maken zich schuldig aan 'patentovervallen', aldus Posner.

De software-industrie bouwt volgens hem namelijk voort op vele, vele innovaties. Individuele bedrijven claimen echter zoveel patenten dat er effectief een 'patentstruikgewas' ontstaat, stelt de hoge rechter. Daarin kunnen andere bedrijven hun weg niet vinden en lopen ze het risico 'overvallen' te worden door de patenthouders. Die firma's kunnen zo hun eigen patenten beschermen en concurrenten aanklagen.

Patent op patenteren

Terwijl IBM zich zelf niet openlijk opstelt als patentaggressor, werkt het indirect wel mee aan de diverse patentoorlogen. Zo heeft het bedrijf meerdere patenten, in twee ladingen, verkocht aan Google die daarmee zijn mobiele besturingssysteem Android wil verdedigen. IBM is al 19 jaar op rij de grootste Amerikaanse patenthouder, wat betreft het toegekend krijgen van patentaanvragen. De ict-reus heeft zelfs patent op het verkrijgen van patenten.