Deze afgelopen jaren hebben serverbeheerders enorme besparingen kunnen behalen. Door al die losse Windows- en Linux-systemen te vervangen door een veel kleiner aantal gevirtualiseerde servers, heeft men in sommige gevallen een heel rekencentrum kunnen terugbrengen tot een paar rekken.

Inmiddels zijn de grote slagen in het datacenter wel gemaakt, en wordt er naar de desktops gekeken. In combinatie met virtualisatie zouden thin clients daar de komende jaren een veel grotere rol kunnen gaan spelen. Waar de keuze voor een virtualisatieoplossing voor de server heel beperkt is – voor het Windows-platform kies je meestal VMware en voor Unix en Linux hun platformspecifieke technologieën – zijn er voor de desktop een aantal verschillende concepten beschikbaar, te koop bij diverse leveranciers.

De meest bekende oplossing is natuurlijk Presentation Server van Citrix, meestal gebruikt als aanvulling op Terminal Services van Microsoft. Dit Server-Based Computing (SBC)-concept werd vooral ingezet om gebruikers op afstand toegang te geven tot hun Windows-toepassingen. Inmiddels zijn er echter diverse modernere alternatieven gebaseerd op virtualisatie voorhanden. Met de overname van XenSource onlangs heeft Citrix zich verzekerd van een plekje onder de virtualisatieleveranciers die er op dit moment toe doen. XenSource, dat zich tot voor kort vooral op het Linux-platform richtte, kondigde juist voor de acquisitie een grote ommezwaai richting het Windows-platform aan.

Virtuele pc's

De eerste mogelijkheid sluit direct aan op de manier waarop servers in het rekencentrum worden gevirtualiseerd. Op exacte dezelfde manier – eventueel zelfs op dezelfde infrastructuur – kunnen ook pc's worden gevirtualiseerd. Net als bij SBC wordt de grafische interface over het netwerk naar de thin client van de gebruiker getransporteerd. Belangrijkste verschil is dat de gebruiker nu zijn eigen operating system op zijn eigen virtuele pc heeft. Daarmee wordt het ook heel gemakkelijk om sessies af te breken en later, eventueel vanaf een hele andere locatie, weer op te starten.

De belangrijkste leverancier op dit gebied is natuurlijk VMware. Hoewel het bedrijf de afgelopen jaren vooral aan de weg timmerde met servervirtualisatie, komen ze oorspronkelijk uit de desktophoek. Hun Virtual Desktop Infrastructure (VDI) bestaat uit de VMware Infrastructure software aangevuld met de Virtual Desktop Manager (VDM) waarvan onlangs een eerste versie is aangekondigd. Deze biedt gebruikers een front-end naar hun virtuele pc en beheerders een interface voor het management van de virtuele desktopmachines.

Citrix, dat inmiddels werkt aan de integratie van zijn eigen producten en die van XenSource, heeft op dit moment een evaluatieversie van de nieuwe XenDesktop online staan. En Microsoft introduceerde eerder met Vista de SoftGrid technologie. Deze application streaming-oplossing is voor iedereen met een Software Assurance gratis beschikbaar.

Blade pc's

De andere mogelijkheid is het gebruik van blade-pc's. Daarbij heeft elke gebruiker nog steeds een eigen pc tot zijn beschikking, zij het dat deze de vorm heeft van een blade in het rekencentrum. Hoewel dit in eerste instantie een duurdere oplossing lijkt dan de virtuele pc, heeft de blade pc zijn eigen specifieke toepassingsgebied. In tegenstelling tot de virtuele pc biedt de blade pc zijn gebruiker namelijk een gegarandeerde performance. Deze hoeft zijn hardware immers niet met andere gebruikers te delen. Dat maakt de blade pc vooral geschikt als vervanger van het werkstation.

Wanneer men op deze manier met blade pc's aan de slag gaat, zijn de grafische prestaties wel een belangrijk aandachtspunt. Juist de toepassingen die normaal gesproken op een werkstation draaien, hebben vaak een interface die te zwaar is om zomaar over het netwerk te draaien. De protocollen die thin clients normaal gesproken gebruiken – ICA (Independent Computing Architecture) van Citrix, RDP (Remote Desktop Protocol) van Microsoft en ALP (Appliance Link Protocol) van Sun – zijn hiervoor niet geschikt.

HP gebruikt voor zijn blade pc's daarom een eigen protocol: Remote Graphics Software (RGS). IBM heeft om dezelfde redenen de hulp ingeroepen van GPU-fabrikant nVidia. Hun blade pc's werken daarom alleen in combinatie met de eigen thin clients. Omdat IBM deze oplossing alleen verkoopt als vervanging van het werkstation, is het volgens hen geen probleem dat de blade niet op afstand vanaf een willekeurige client benaderbaar is. Om die reden levert IBM überhaupt geen blade pc voor algemeen gebruik. Speelt performance geen rol, dan is de virtuele pc de aangewezen oplossing.

Combinatie

In de praktijk zal men vaak kiezen voor een combinatie van virtuele en blade pc's. Gebruikers kunnen dan kiezen uit verschillende opties. Voor office productivity selecteren ze bij het inloggen een virtuele pc. Voor het steviger werk nemen ze een blade pc. HP, IBM en Sun leveren allemaal software voor sessiebeheer, beveiliging en de selectie van het juiste pc-platform.

De voordelen vanuit beheeroogpunt zijn evident. Gebruikers kunnen afhankelijk van hun behoeften op dat moment kiezen uit diverse mogelijkheden. In totaal is echter veel minder hardware nodig. Omdat alle systemen in het rekencentrum staan opgesteld, heeft de beheerder meer controle. Daar komt nog eens bij dat er niets verloren gaat in geval een client gestolen mocht worden. Tenslotte ligt het verbruik van de thin client combi vele malen lager dan dat van de traditionele desktop, een belangrijk argument nu duurzaamheid zo in de belangstelling staat.

Bron: Techworld