De Timeline-feature was al aangekondigd voor de Fall Creators Update maar werd uitgesteld. We gaan eerst eens kijken hoe dat er uitziet; de onderstaande afbeelding komt van de laatste Windows 10 Insider Edition (die van mij is Engelstalig) die verrassend genoeg op een oude Celeron laptop met maar 2 Gb geheugen, die ooit op Vista draaide, prima blijkt te werken. Snel is het allemaal niet, maar het werkt, en het is een prima testapparaat voor Insider Editions. Microsoft benadrukt dat een Windows Insider Preview Build kan afwijken ten opzichte van de uiteindelijke versie die voor algemeen gebruik wordt vrijgegeven.

De ervaring leert dat kort voor de release-datum van een "feature release" de functionaliteit niet veel meer afwijkt. Tenzij een bepaalde feature dus helemaal wordt weggelaten, zoals dat bij de vorige feature release het geval was.

Links op de taakbalk is een nieuw pictogram verschenen. Zonder enige gebruiksgeschiedenis zie je hetzelfde als in huidige Windows 10 versies met de Windows toets + Tab, namelijk Taakweergave, een miniatuur weergave van geopende vensters en programma's. In deze afbeelding zien we meer: een verwijzing naar een tekstbestand dat eerder is gemaakt met Kladblok en een eerder met Edge geopende website.

Het idee van Timeline is dat er van alle acties op de PC tot 30 dagen terug te zien is wanneer (ongeveer) iets is geopend. Behalve een historisch overzicht van wat je eerder deed kun je op deze manier ook met één muisklik verder gaan met een van de programma's/documenten naar keuze, uit die lijst.

Met alle beschikbare opties aangevinkt wordt de Timeline ook gesynchroniseerd tussen Microsoft apparaten waarmee je via hetzelfde Microsoft account inlogt: je ziet op de Timeline ook wat je op het andere apparaat hebt gedaan en kunt, met volledige synchronisatie actief dus, verder werken aan dat document op het ene apparaat. Een belangrijke eigenschap is dat Timeline vermeldingen vaak een combinatie zijn van een document en een programma waarmee dat document geopend is.

Een bepaald type document dat je achter elkaar in twee programma's opent (mits die beide Timeline ondersteunen) levert twee vermeldingen voor ieder van deze programma's op. Samen met Sets zet Microsoft in op een andere en vooral snellere manier van toegang tot programma's en data.

Het klinkt heel handig. Is het dat ook?

Drie mogelijke voordelen

Laten we beginnen met de minst belangrijke: het kan simpelweg tijd schelen. Een bezwaar wat ik heb tegen de Windows-vernieuwingen gedurende de jaren is dat er best wel veel handelingen meer geklik of gesleep vergen dan in oude versies van Windows of andere Microsoft programma's.

Een klein voorbeeld. In Word 2003 kon je een bestaand document openen met :

  1. Bestand, open via het menu
  2. In het venster dat verschijnt: direct klikken op een document, of eerst een andere map kiezen

In Word 2016 zijn dat 2 stappen meer - als je al een bestand open hebt:

  1. Klik Bestand
  2. Klik Openen
  3. Klik Bladeren
  4. In het venster dat verschijnt: direct klikken op een document, of eerst een andere map kiezen

Dus als je snel een recent document, direct van het Windows scherm kan openen, scheelt dat wat klikken.

Een belangrijker voordeel is dat het heel handig kan zijn als je tot een maand terug kan bladeren om te zien met welk document je bezig was of op welke website je keek. Gebruikers van smartphones swipen ook altijd eindeloos tot een bepaalde foto of mail is gevonden; mogelijk sluit Timeline aardig aan bij de manier waarop gebruikers tegenwoordig toegang tot data zoeken. Handig dus, althans als je eerder gebruikte/bekeken documenten en websites regelmatig weer wilt openen.

Een derde voordeel: je kunt het gebruiken als hulpmiddel voor je urenverantwoording. Veel mensen moeten uren verantwoorden en er zijn natuurlijk programma's voor die je tijdbesteding per taak bijhouden en opslaan. Die vereisen dan gewoonlijk wel dat je gedisciplineerd aangeeft wanneer je ergens mee begonnen bent en wanneer je ergens mee stopt. In de praktijk vergeet je dat aan- en afmelden nog wel eens, dus als je kunt zien dat je tussen 3 en 4 in de middag aan document X bezig bent geweest kun je achteraf een deels haperende urenverantwoording verbeteren.

Drie mogelijke redenen waarom Timeline (nog) niet zo bruikbaar is

1. Weinig programma's ondersteunen het

De belangrijkste reden is al in afbeelding 1 te zien. Hoewel ik van alles heb geopend en gebruikt, staan alleen een Kladblok-bestand en een in Edge bekeken website op de Timeline. Diverse Windows 32 bits programma's, maar ook in Firefox bezochte websites en zelfs het openen van de een echte Windows 10 app, de agenda: er is geen digitaal spoor van te ontdekken in de Timeline.

Microsoft rekent op de ondersteuning van ontwikkelaars, die hun programma dan moeten aanpassen voor de Timeline. Nu is Microsoft echt heel actief om ontwikkelaars te ondersteunen. Van grote softwareontwikkelaars worden regelmatig teams op het hoofdkantoor in Redmond uitgenodigd om daar enkele dagen van gedachten te wisselen. Een belangrijk doel is om veel gebruikte software zo goed mogelijk te laten samenwerken mat Azure, Microsoft's cloudomgeving waar een groeiende inkomensstroom mee wordt gerealiseerd.

Timeline-ondersteuning zal in toekomst ongetwijfeld ter sprake komen bij dat soort samenkomsten. Kleinere softwarebedrijven kunnen gratis een behoorlijk complete ontwikkelomgeving gebruiken (Visual Studio Community) met compilers voor een aantal veel gebruikte computertalen. Aan de ondersteuning voor ontwikkelaars zal het niet liggen.

Op dit moment is het nog zoeken naar voorbeeldprogramma's om de Timeline te kunnen ondersteunen. Ik vond er geen in de vorige week bijgewerkte lijst met Universal Windows App voorbeelden maar ontwikkelaars kunnen informatie vinden over de te gebruiken namespace Windows.ApplicationModel.UserActivities en uitleg wat er voor geprogrammeerd moet worden.

Maar de vraag is: gaan ontwikkelaars het ook doen? Microsoft heeft er veel aan gedaan om ontwikkelaars Universal Windows Apps te laten maken. Het klinkt natuurlijk goed, een applicatie die werkt op een Windows Phone, een Windows Pc, een Xbox en zelfs een Raspberry Pi. Helaas had de Windows Phone het zwaar en Microsoft vond het marktaandeel te laag.

Ik kan niet beoordelen of met meer inzet van Microsoft voor de Windows Phone een acceptabel marktaandeel behouden gebleven was, maar wat wel duidelijk is: het wordt nog lastiger om ontwikkelaars te overtuigen om Universal Windows Apps te maken, nu het Microsofts mobiele platform een aflopende zaak is waar Microsoft al te lang geleden merkbaar steeds minder voor ging doen.

Windows Phone is bepaald niet het enige Microsoft-product waarvan de ondersteuning bij tegenvallende vraag snel wegvalt. Dus blijft het de vraag of ontwikkelaars wel in de rij staan om Timeline te gaan ondersteunen. Afwachtende ontwikkelaars houden de bruikbaarheid van de Timeline beperkt en een beperkt nuttige Timeline vergroot de kans dat Microsoft de Timeline van het toneel doet verdwijnen. Hoe doorbreek je dat dilemma?

Ik vraag me af waarom Microsoft voor de Timeline geen gebruik heeft gemaakt van de logging-mogelijkheden van Windows. Het moet niet zo moeilijk zijn om geopende documenten en applicaties op deze manier te volgen en in Timeline te brengen. Als Timeline een verzameling geopende Office documenten blijft, enkele andere Microsoft programma's en webpagina's uitsluitend uit Edge, dat met minder dan 5% marktaandeel (wat ook nog eens vrijwel maandelijks daalt) te kampen heeft, dan verdwijnt de Timeline uit Windows net zo snel als bijvoorbeeld de Gadgets, die we kennen van Windows Vista.

2. Privacy

Stel dat veel applicaties Timeline ondersteunen, zou iedere gebruiker al zijn geopende websites en documenten willen terugzien? Ik denk het niet. Misschien wil iemand op kantoor wel even snel een paar privé sites openen. In dat geval moet je snel selectief dat bezoek kunnen wissen, of snel de registratie van de Timeline kunnen aan- en uitschakelen. Het eerste kan, via de rechtermuistoets bij de afbeelding van het programma/document. Je kunt ook activiteiten vanaf een bepaalde datum of tijd wissen. Het tweede niet, hiervoor moet je naar het instellingenscherm, zie hieronder.

En oh ja, vergeet niet bij Instellingen, Systeem, Multitasking de optie uit te vinken Show suggestions occasionally in Timeline. Ik weet niet wat voor suggesties dat moeten zijn, maar een tijdlijn lijkt me niet bedoeld voor ongevraagde suggesties.

3. Weer worden OneDrive en het Microsoft account opgedrongen

In de onderstaande afbeelding is de nieuwe instelling Activity history te zien. Wil je helemaal niets te maken hebben met de Timeline, dan schakel je de eerste twee vakjes uit (Let Windows collect my activities from this Pc en Let Windows sync my activities from this PC to the cloud.)

Als je alleen de tweede optie uitschakelt wordt er niets op de Onedrive gezet en word je gestraft met slechts vier dagen historie.

Schakel je ook de optie Show activities from accounts uit, of log je standaard in met een lokaal account in plaats van met je Microsoft account, dan werkt Timeline helemaal niet. Een gemiste kans, opnieuw. Ondanks Microsoft herhaalde be(z)wering dat ze erg begaan zijn met je privacy, denk je als gebruiker toch "waarom wil Microsoft toch zo graag de werking van een bepaalde Windows functies alleen via een Microsoft account laten lopen?"

En het logische antwoord lijkt dan toch dat al die data, in dit geval een exacte weergave van wat je doet met (ondersteunde) pakketten, documenten en websites, via je account en/of de OneDrive binnen bereik van Microsoft komen.

Conclusie

Timeline is een mooi idee. Maar ik denk dat de kans op succes een stuk groter zou worden als Timeline dieper graaft om gebruik door niet ondersteunde applicaties toch (enigszins) te ondersteunen in plaats van te vertrouwen op ontwikkelaars die dat netjes programmeren, en als het ook gewoon werkt met een lokaal account, al mis je dan de synchronisatie.