Je opslaggeheugen is gevoelig voor fouten en blijft niet voor eeuwig bestaan. Als het onvermijdelijke zich voltrekt, kun je maar beter een back-up hebben, zodat niet al je data weg is. Het zou mooi zijn als Microsoft in Windows iets leverde als Apple doet met Time Machine, een back-upoplossing die weinig interactie vereist en bijna alles vanzelf lijkt te doen.

In plaats daarvan heeft Windows een bonte mix van herstelpunten, herstelschijven, systeemback-up en bestandsgeschiedenis. Online back-updiensten zijn ook een optie, maar in de regel biedt pc-software meer flexibiliteit. Er zijn verschillende leveranciers die hun eigen alternatief bieden en hoewel niets zo glansrijk is als Time Machine, komen een paar ontzettend dichtbij. Dit zijn volgens ons de beste keuzes.

Beste voor alles: Acronis True Image 2020

Acronis heeft een aantal nieuwe features toevoeged aan True Image 2020, zoals betere malwarebescherming, gebruiksvriendelijkere inlogschermen, systeemtray-meldingen en tweeledige beveiliging (lokaal en cloud met dezelfde taak). Ik vind die laatste interessant, want het lost een van m'n grootste klachten van de meeste back-upsoftware op - het ontbreken van meerdere opslaglocaties voor één back-uptaak (lokaal, verwisselbaar medium, netwerk, et cetera).

Features en features

True Image biedt Acronis Cloud als tweede opslagbestemming en dat is prima als je deze abonneedienst gebruikt, maar voor alle overige gebruikers voegt het niets toe. Je kunt de back-uptaak natuurlijk nog steeds klonen en de bestemming wijzigen.

Het programma maakt een reservekopie van partities, hele schijven en bestanden - en doet dat met incrementele versies (alle volgende back-ups bevatten enkel de wijzigingen sinds de vorige back-up), differentiële versies (alle volgende back-ups bevatten alle wijzigingen sinds de eerste back-up) of als eenmalige gebeurtenis.

Je kunt instellen welke versies worden bewaard, hoe en wanneer oudere back-ups worden verwijderd en meer. Je kunt uiteraard een schema inplannen, opdrachten geven voor pre- en post-proces, er zijn e-mailmeldingen, bestandsuitzonderingen, instellingen voor gegevensvalidatie en back-up splitting, prestatie-throttling voor langzamere systemen en vrijwel elke andere optie die je zou kunnen vinden in een back-upprogramma.

Je kunt ook synchroniseren met andere pc's die True Image draaien. Je kunt vrijwel elke soort medium of locatie instellen, inclusief verwisselbare, optische en FTP. Tape wordt niet ondersteund, maar ik gok erop dat buiten de professionele IT niet veel mensen dit opslagmedium nog gebruiken.

Ook interessant is security: 256-bit AES-encryptie, bestandsverificatie via het blockchainnetwerk Acronis Notary en digitale handtekening via Asign. Deze laatste twee opties zijn enkel beschikbaar in de Premium-versie, die 99 euro 99 per jaar kost. De standaardversie, eenmalig 49,99 euro, heeft Active Protection, wat ransomware en crypto-mining tegenhoudt.

Er is ook een opschoon-utility die geschiedenissen wist en beveiligde vrije ruimte op je schijf wist. Daarnaast maakt de software een herstelpartitie aan en is er een feature genaamd Try & Decide, dat een herstelpunt aanmaakt voordat je nieuwe software installeert, zodat je als dat niet bevalt eenvoudig kunt terugrollen naar de staat vóór installatie. True Image ondersteunt herstellen naar verschillende types hardware (bare metal restore) hoewel dit een minder groot issue is met Windows 10's robuustere driverfunctionaliteit en infrastructuur.

Prestaties

Als je denkt: "al die features zullen wel ten koste gaan van systeemresources", dan heb je gelijk. De download is al 600 MB, de installatie ook en er draaien zes afzonderlijke achtergrondprocessen te allen tijde. Het hoofdprogramma, die je toegegeven weinig dient te draaien, start ook traag op - waarschijnlijk omdat het account- en updatestatus en de staat van de verschillende True Image-functionaliteiten controleert.

Er zijn twee dingen waarvan ik zou willen dat True Image ze ondersteunde: de eerder genoemde meervoudige bestemmingen en non-propriëtaire containerformaten als ISO, VHD of zelfs Zip. Niet dat True Image issues heeft met het herstellen van gegevens, maar als je over twintig jaar een oude back-up wilt inzien, zou het fijn zijn als je niet op zoek hoeft te gaan naar een antiek programma om dat te doen.

Interface en ontwerp

Als je de GUI van het programma eenmaal kent, is het bijzonder efficiënt, maar er is af en toe een "wat krijgen we nou" momentje. Zelfs na enkele jaren gebruik ik, doordat de scrolbalk lichte trekknoppen heeft in een donkere balk, vaak het verkeerde deel van balk - meestal is het precies andersom. Kleine niet opvallende plustekentjes zijn er om trees uit te vouwen en kleine organisatorische issues in de interface maken het soms ook inefficiënter. Maar de look is verder modern, aantrekkelijk en is in iedere versie een stukje beter.

Prijs

De standaardversie is een eenmalige aankoop zonder cloudopslag. Deze versie kost 50 euro en het is de variant die ik zelf gebruik. Advanced kost 50 euro per jaar en daarbij krijg je 250 GB cloudopslag en Office 365 back-up. De abonnementcomstructie zorgt ervoor dat alles behalve de herstelfunctionaliteit vervalt als je na een jaar niet verlengt en de hersteloptie verdwijnt 30 dagen later. Dat is belangrijk: als je wilt archiveren is Standard met 'perpetual license' wellicht de beste keus.

De versie Premium van 100 euro per jaar gebruikt hetzelfde model als Advanced, inclusief het verlies van functionaliteit nadat het abonnement verloopt, maar bevat daarnaast de blockchain en digitale tekening functionaliteit. Aanvullende gebruikerslicenties krijgen korting en het programma is ook beschikbaar voor Macs en verschillende (Linux-gebaseerde) NAS-kasten. Deze opties zijn voldoende voor de meeste mensen, maar het zou fijn zijn als Acronis de herstelmedia op zichzelf in de markt zette, of een Lite-versie zonder alle toeters en bellen (enkel back-up en herstel) voor een instapprijs.

Conclusie: Goed programma, kleine upgrade met 2020

Als je al een abonnement hebt, is True Image 2020 uitsluitend goed nieuwe. Als je een eerdere versie van het programma bezit, zie ik niet zoveel redenen om weer 50 euro uit te geven voor een nieuwe versie, maar vergelijk vooral de nieuwe features met jouw editie om zelf te bepalen of een upgrade de moeite waard is.

Voor mensen die True Image niet gebruiken: het is het snelste, uitgebreidste en betrouwbaarste back-upprogramma dat er is. Als je ook nog eens gevoelige data opslaat, is de actieve beveiliging een groot voordeel. Zelf gebruik ik dit programma sinds de eerste iteratie rond 2003 en samen met de klassieke R-Drive Image heeft het me nog niet teleurgesteld.

Beste gratis optie: Aomei Backupper Standard

Heb je liever een gratis versie dan eentje waar je 50 euro voor moet neertellen? Aomei Backupper Standard kost helemaal niets en werkt meer dan prima. Backupper ondersteunt zelfs realtime synchronisatie: het mirroren van bestanden naar een externe map als er wijzigingen worden uitgevoerd.

Features

Er ontbreekt weinig aan de featureset van Backupper Standard, ondanks dat het een gratis programma is. Je hebt imaging, back-up van bestanden, klonen van schijven en bestandssynchronisatie. Er zijn een hele hoop opties voor inplannen en synchronisatie, inclusief de realtime synchronisatie die we net noemden. Synchronisatie is geen echte back-up - het behoudt een mirror van je belangrijkste gegevens op een andere locatie - wat een uitkomst is om te zorgen dat je recente bestanden niet verliest.

Backupper Standard imaget hele drives of partities, verifieert ze en mount ze vervolgens zodat je er bestanden van kunt grijpen. De betaalde versie (49,99 euro voor levenslange updates, 39,99 voor enkel de huidige versie) voegt imaging van dynamische volumes en het samenvoegen van images toe - taken die de meeste eindgebruikers niet nodig hebben. Het klonen van het systeem of booten vanaf netwerk van de betaalde versie kunnen nuttig zijn, maar ook dat is vooral voor IT'ers.

Er zijn bootimages voor zowel Linux als Windows, die je op cd kunt branden of op usb-sticks installeert.

Prestaties

De prestaties hadden pluspunten en minpunten. In onze tests van een hoop verschillende back-upsoftware de afgelopen jaren kwam Backup Standard als snelste uit de bus bij het back-uppen van schijven en partities, maar met gemak de allertraagste in het back-uppen van sets van bestanden. Aan de andere kant was de CPU-belasting heel licht en snelheid is niet van groot belang als een taak toch op de achtergrond draait.

Wat het plaatsen van achtergrondprocessen betreft, is Backupper Standard redelijk aanwezig: er worden drie services gestart: de core, shadow copy en een scheduler. (We vragen ons vaak af waarom bedrijven niet gewoon de Taakplanner van Windows gebruiken, die draait immers toch al op de achtergrond.) Maar om eerlijk te zijn: Acronis True Image gebruikt zes achtergrondprocessen.

Interface en ontwerp

Dit programma had een retro bitmap-interface - die overigens helder en intuïtief was, ook al had hij wat schoonheidsfoutjes - maar in versie 5 die eerder dit jaar uitkwam heeft het programma een nieuwe interface gekregen. De old-school GUI is vervangen door een strakke en moderne grafische interface die een beetje lijkt op Acronis, maar makkelijker te gebruiken is. Een welkome verandering.

Conclusie: Uitstekende optie om eerst te proberen

Het is bijzonder dat een programma voor zowel het beste waar voor je geld en vrijwel de beste voor alles is, maar dat is Backupper Standard. We adviseren je dan ook van harte om deze te proberen voordat je je zuurverdiende centen neertelt voor iets anders. Het is hoogstwaarschijnlijk het enige programma dat je nodig hebt.

Alternatieven: Hier moet je op letten

Zoals met de meeste zaken is het vooral van belang dat je niet te veel aanschaft wat je niet nodig gaat hebben. Dat maakt de complexiteit van je software alleen maar groter en vertraagt mogelijk je systeem. Als je daarnaast wilt back-uppen naar een nieuwe externe schijf, is het verstandig om de software te beoordelen die wordt meegeleverd. Fabrikanten als Seagate en Western Digital leveren tools die voor de gemiddelde gebruiker prima zijn.

Back-up van bestanden: Als je alleen gegevens wilt back-uppen (niet het hele besturingssysteem en de applicaties) is een programma dat enkel de bestanden kopieert naar een reservekopie alles wat je nodig hebt. Dit is nog snel ook. Sommige programma's selecteren automatisch de bestanden als je standaardmappen van Windows gebruikt (Documenten, Afbeeldingen, Video's, et cetera).

Imaging: Images zijn volledige opnames van je hele harde schijf (normaal gesproken zonder de lege sectoren dan) of partitie en deze worden gebruikt om zowel het besturingssysteem als de data op te slaan. Imaging is enorm handig bij een grote systeemcrash en het zorgt ervoor dat je niets belangrijks mist.

Opstartmedia: Als je systeem volledig crasht, heb je een alternatieve manier nodig om op te starten en de herstelsoftware uit te voeren. Elke back-upprogramma hoort de optie te vatten om een opstartbare schijf of usb-stick ye maken. Sommige maken ook een herstelpartitie op je harde schijf, die je kunt gebruiken als de hardware wel oké is en je een softwareprobleem hebt.

Inplannen: Als je effectief wilt back-uppen dan moet je dat op een regelmatige basis doen. Een back-uppgrogramma dat zijn vak verstaat moet de optie hebben om back-ups in te plannen.

Versiebeheer: Als je vorige bestanden overschrijft is dat geen back-up maar eenmalige synchronisatie. Back-upsoftware moet de mogelijkheid hebben om verschillende vorige versies te behouden, of als het om bestandsback-up gaat, vorige versies van de bestanden. Betere software kijkt kritisch naar oudere back-ups om ze te verwijderen volgens de criteria die je zelf opstelt.

Ondersteuning optische drives: Elke back-upsoftware ondersteunt harde schijven, maar ook al lijkt het achterhaald: dvd's en BlueRay's zijn geweldige archiefmedia. Als je bezorgd bent over de betrouwbaarheid van optische media, M-Disc beweert dat zijn schijven 1000 jaar betrouwbaar zijn en die claim wordt bevestigd door tests van het Amerikaanse ministerie van Defensie.

Online ondersteuning: Een kopie op een externe locatie is een optie als je bang bent voor een calamiteit als overstroming, brand in huis of blikseminslag. Online opslagdiensten zijn een prima manier om een externe kopie te bewaren. Een back-up naar iets als Dropbox, Google Drive, of iets heel anders zijn handige features.

FTP en SMB/AFP: Opslaan naar andere computers of NAS-kasten op je netwerk of een secundaire locatie (bijvoorbeeld bij je ouders) is een andere manier om ervoor te zorgen dat je gegevens een calamiteit overleven. Je kunt FTP gebruiken voor een externe locatie, en SMB (Windows en meer) en AFP (Mac) zijn goed voor andere computers of NAS op je lokale netwerk.

Realtime: Realtime back-up betekent dat bestanden direct worden geback-upt zodra ze worden gewijzigd, bijvoorbeeld als een nieuw bestand wordt aangemaakt of een bestaand bestand wordt opgeslagen. Mirroring is ook handig om meteen een kopie beschikbaar te hebben van snel veranderende datasets. Voor minder snel veranderende gegevens is het de belasting van je systeemresources waarschijnlijk niet waard en kun je beter kijken naar ingeplande back-ups.

Doorlopende back-up: In dit geval betekent 'doorlopend' simpelweg een heel strak schema, doorgaans elke 5 tot 15 minuten in plaats van dagelijks of wekelijks. Gebruik dit voor snel wijzigende datasets waar overdrachtssnelheden laag zijn of systeemresources te kostbaar zijn voor realtime back-up.

Prestaties: De meeste back-ups werken op de achtergrond als je niets doet, dus prestaties zijn voor consumentengebruik meestal geen groot issue. Maar als je naar meerdere machine back-upt of naar meerdere bestemmingen, of heel grote datasets gebruikt, is snelheid wel een overweging.

Wij kunnen een kleine commissie krijgen als je een aankoop doet via onze links, dit kost je verder niks extra's en is niet van invloed op onze journalistieke onafhankelijkheid.