Ik heb inmiddels 25 jaar ervaring met Photoshop, waarvan ik 14 jaar Photoshop-les geef. Ik weet dat het niet eerlijk is om iets te vergelijken met het rijke Photoshop-universum, zonder de prijs daarin mee te nemen. Gratis software zoals GIMP zal altijd aantrekkelijker zijn dan op abonnementen gebaseerde modellen zoals Photoshop, vooral voor individuele gebruikers die niet in aanmerking komen voor een overheids- of bedrijfskorting.

De meeste Photoshop-fans gebruiken overigens slechts een fractie van de functies. Als je gewoon op zoek bent naar een fotobewerkingsprogramma dat een redelijk aantal mogelijkheden, geweldige plug-ins en speciale effecten biedt, dan is GIMP een uitstekende keuze. Voor mij is het echter Photoshop, zonder twijfel.

Maar we lopen op de zaken vooruit. We vergelijken de belangrijkste functies van beide pakketten met elkaar en kijken welk pakket er als beste uit komt.

Gimp vs. Photoshop: Welke is beter?

Selectietools

De Selection Tools zijn nummer één op mijn lijst van benodigdheden. Als je de voorgrondobjecten of de achtergrond niet kunt selecteren, kan je niet veel bewerken. GIMP heeft zeven selectiegereedschappen, terwijl Photoshop 2020 er tien heeft:

Photoshop Tools

Vergelijkbare GIMP Tools

Welke is Beter?

1. Lasso

1. Foreground Select

Ongeveer hetzelfde

2. Polygonal Lasso

2. Free Selection

Photoshop

3. Magnetic Lasso

3. Intelligent Scissors

Photoshop

4. Object Selection

None

Photoshop

5. Quick Selection

Foreground Select (again)

Photoshop

6. Magic Wand

4. Fuzzy Select

Photoshop

7. Rectangular Marquee

5. Rectangle Select

Ongeveer hetzelfde

8. Elliptical Marquee

6. Ellipse Select

Ongeveer hetzelfde

Same as Magic Wand

7. By Color

Ongeveer hetzelfde

9. Single Row Marquee

None

Photoshop

10. Single Column Marquee

None

Photoshop

De Lasso tools van Photoshop zijn absoluut de beste, vooral de Magnetic Lasso, die instinctief lijkt te weten wat je wilt selecteren. Ik hou niet van GIMP's Fuzzy Select tool, en de By Color tool lijkt overbodig te zijn.

De Free Selection tool en de Intelligent Scissors zijn "goed genoeg" als je je Photoshop niet kunt veroorloven. Ze doen het werk bijna net zo goed als de Lasso-tools van Photoshop en zouden geen dealbreaker zijn voor GIMP. Met andere woorden, ze werken goed als je in je achterhoofd houdt dat ze gratis zijn.

Winnaar: Photoshop

Stijlen

Het tweede essentiële op mijn lijstje is Styles, vooral voor de tekstlagen. GIMP's stijlen voor de tekst zijn dezelfde als de filters voor objecten, die worden toegepast op de geselecteerde laag. Het effect op de tekstlagen is niet veel beter dan die in Word- of PowerPoint-stijlen, en je kunt de resultaten pas bekijken nadat het filter is toegepast.

Photoshop-stijlen zijn ongeëvenaard door die van andere beschikbare foto- of grafische programma's. Ik heb ze allemaal geprobeerd. Photoshop biedt veel stijlen met de software, plus er zijn duizenden gratis stijlen beschikbaar op het internet. Het is ook makkelijk om je eigen stijlen te creëren, omdat Photoshop vele honderden stijleffecten biedt die je kunt mixen, matchen of aanpassen om je stijlen te creëren.

Als je Stijlen onder de window-tab selecteert, wordt de groep Stijlen op het scherm weergegeven, met miniaturen die laten zien hoe elke Stijl eruit ziet wanneer deze wordt toegepast. Op deze manier kan je door de verschillende stijlen navigeren en de tekst of het object van de afbeelding op het scherm direct zien veranderen.

Winnaar: Photoshop

Editing tools

De bewerkingsfuncties zijn over het algemeen hetzelfde voor beide platforms. Hoewel ze onder verschillende tabbladen vallen, bevatten ze beide Transform-gereedschappen met functies als Schalen, Draaien, Skew, Vervormen, Perspectief, Warp, Uitlijnen, Bijsnijden, Shear en nog veel meer.

GIMP's Cage Transform is interessant, en het Shear effect is leuk. Maar voor de rest, vooral de Perspectieven en de Warps, geef ik de voorkeur aan Photoshop.

Bewerken bevat ook functies zoals Spot Healing (verwijdert of verft over vlekken); de Clone Stamp (verft over secties gekopieerd uit een andere sectie); de Pattern Stamp (verfpatronen); het History-penseel (herstelt een vorige sectie terug naar de oorspronkelijke staat); de Eraser tools; en de Blur tools (die een gebied vertroebelen, vegen of verscherpen). Je krijgt ook de gereedschappen Dodge, Burn en Sponge, die, als je ooit in een donkere kamer hebt gewerkt, de geselecteerde gebieden lichter of donkerder maken en de verzadiging van de kleuren in de geselecteerde gebieden verminderen.

Winnaar: Photoshop

Special effects en filters

Special Effects features en de Filters zijn onmogelijke categorieën om te beoordelen omdat ik ze allemaal gebruik. Ik verzamel filters, plug-ins, scripts, stijlen, penselen, patronen, kleurverlopen en vormen vanuit verschillende bronnen.

Elk fotobewerkings- en grafisch programma heeft een map vol met filters en effecten. Hoewel velen dezelfde naam hebben, zijn de resultaten vaak iets of zelfs aanzienlijk anders.

GIMP's Water Pixels filter is toegepast op de foto met de brandkraan. Dit filter is vergelijkbaar met Photoshop's Spatter filter, alleen de versie van GIMP is veel subtieler.

De filters in beide programma's kunnen worden aangepast, maar zelfs met aanpassingen leveren de filters iets andere resultaten op. Dit is een goed argument om beide programma's te behouden en te gebruiken.

De honderden plug-ins en scripts zijn ook zo gevarieerd dat ik ze allemaal nodig heb. Zo heeft Photoshop een ongelofelijke Kaleidoscope plug-in die ik altijd gebruik; en GIMP heeft er een die ik ook veel gebruik. Beide produceren zeer verschillende beelden, en de plug-ins zijn niet compatibel of uitwisselbaar. Ik schakel heen en weer tussen de producten om het gewenste resultaat te bereiken dat ik nodig heb voor het werk dat ik doe.

Winnaar: Gelijkspel

brushes

GIMP krijgt eindelijk een voorsprong als het gaat om borstels. De penselen in Photoshop zijn verbazingwekkend en er zijn er veel, maar ze zijn slechts in één kleur te gebruiken. Het maakt niet uit welke kleur er gebruikt is. De brush zal altijd de kleur hebben die je hebt geselecteerd uit het palet.

GIMP gebruikt veelkleurige afbeeldingen als penselen, zoals PaintShop Pro's Picture Tubes. Het maken van eigen aangepaste afbeeldingspenselen is ook super eenvoudig. Deze flexibiliteit is een groot pluspunt voor GIMP.

Winnaar: GIMP

Als bonus laten we je zien hoe je je eigen brushes kan maken in GIMP.

Open eerst een afbeelding die je als penseel wilt gebruiken. Elke afbeelding zal werken, maar png-bestanden met een enkel object en zonder achtergrond maken de beste fotopenselen.

Selecteer Bestand > Opslaan als en hernoem het als een bestandsnaam met de bestandsextensie .GIH. Navigeer vervolgens naar de submap  \GIMP 2\Share\GIMP\2.0\Brushes\Basic en klik dan op de knop Opslaan.

GIMP geeft een dialoogvenster weer waarin staat dat de bestandsnaam niet kan worden gebruikt voor het opslaan. Gebruik Bestand > Exporteren en klik dan op de link: “Take me tot he export dialog”.

In het volgende scherm klik je op de knop Exporteren en het dialoogvenster Exporteer afbeelding als brushpipe verschijnt. Je kan de afstand (tussen de penselen), de grootte van het penseel, het aantal objecten dat elke keer dat je op de muis klikt, en meer aanpassen. Voorlopig accepteer je gewoon de standaardinstelling (die later eenvoudig kan worden gewijzigd) en klik je vervolgens op de knop Exporteren. Je hebt nu een nieuw Afbeeldingspenseel.

Om je nieuwe penseel te zien en te gebruiken, klik je op de knop Vernieuwen op het paneel van de penselen (het ziet eruit als een ronde pijl), zorg er dan voor dat de tool Penselen is geselecteerd en begin je te schilderen met je nieuwe penseel.

BELANGRIJKE OPMERKING: Als je deze instructies uitprobeert en je krijgt steeds een foutmelding met de tekst: "Error opening file . . . Toestemming geweigerd", dan heb je waarschijnlijk niet de juiste rechten. Als je GIMP onder Windows gebruikt zal je de applicatie moeten uitvoeren als administrator. Plaats de cursor op het GIMP-pictogram op het bureaublad en klik erop met de rechtermuisknop. Selecteer in het popupvenster de optie Uitvoeren als administrator. GIMP maakt enkele snelle aanpassingen en probeert het dan opnieuw. Deze keer werkt het zoals hierboven beschreven.

Patronen

Aangepaste patronen gebruiken een soortgelijk proces in GIMP. Patronen moeten de juiste extensie (.pat) hebben en ze moeten worden opgeslagen in de map Patronen, die je kunt vinden als je Voorkeuren > Mappen > Patronen (Preferences > Folders > Patterns) kiest.

De meeste GIMP-gebruikers hebben GIMP versie 2.10 al gedownload, dus patroonbestanden kunnen nu in .png, .jpg, .bmp, .gif of .tiff formaat zijn. Merk op dat het GIMP .pat-formaat niet hetzelfde is als het Photoshop .pat-formaat, dus op dit moment zijn de twee patroonformaten niet uitwisselbaar.

In het geval van patronen zijn beide programma's geweldig. Je kunt eenvoudig aangepaste patronen maken in beide, en elke afbeelding kan worden omgezet in een patroon. In Photoshop open je een bestand, selecteer je een gebied op dat bestand en klik je op Edit > Define Pattern. Geef het een naam en klik op OK. In GIMP kies je Bestand > Creëer > Patronen, vervolgens sla je deze op als een patroonformaat in (de map met patronen).

Winnaar: Gelijkspel

De algehele winnaar: Photoshop natuurlijk, maar...

Uiteindelijk wint Photoshop in drie essentiële categorieën, GIMP wint er één, en ze staan in twee andere categorieën gelijk. Het is niet verwonderlijk dat Photoshop over het algemeen beter is, gezien de lange jaren van ontwikkeling en de grote hoeveelheden geld die al jaren in dit programma worden gestoken. Toch is voor veel mensen Photoshop wellicht overkill. De gemiddelde gebruiker doet simpele bewerkingen die veelal met veel lichtere programma’s als Paint(.NET) of een van de vele (gratis) alternatieven. Mensen die iets meer dan de basics willen kunnen zelfs nog kijken naar een lichtere (en veel goedkopere) versie van Photoshop genaamd Photoshop Elements. Mocht je toch uitgebreid aan de slag willen, maar geen geld uit willen geven, dan is GIMP toch nog beter optie. Het dekt de lading en kost helemaal niets. Bovendien werkt dit softwarepakket op zo’n beetje elk populair besturingssysteem terwijl je met Photoshop niet verder komt dan Windows en macOS.

De volledige versie van Photoshop makkelijk en snel verkrijgen? Lees ook: Manieren om Photoshop te krijgen.